เนื้อเรื่องบทอ่าน
言うまでもないことだが、話を狭く学力だけに限って、それが高いのと、低いのとではどちらがいいか，という問い方をすれば答は明白である。それは高いほうがいいに決まっている。テストをやって、一○○点を取るのと、八〇点取るのとではどっちがいいでしょうと言ってるのと同じだ。それは一〇〇点を取るほうがいいのであり、それが可能かな、ということを調べるためにテストってものがあるのだ。 しかし、問い方を変えれば答はサンプルではなくなる。テストで一〇〇点を取る子と、八〇点しか取れない子では、どちらがいい子だろうか、と考えてみるのだ。 それだと、いちがいに（注）は①答えられない、という答になるはずである。 どちらがいい子か、という総合的評価ならば、テストの結果だけでとてもではないがあれこれ言えるはずがないのである。 それどころか、一〇〇点を取る子と、八〇点を取る子では、どちらが頭がいいだろうか、という問いにしてみても、そう簡単には答えられない。そのテストにおいては、一〇〇点取った子のほうが成績がよかった、というのは現実だが、頭がいいかどうかはそれとは別のことなのである。 そうは思えない、という人がいそうだ。テストでいい点を取ったのだもの、それは学力が上だということであり、そのことをもって頭がいいと認めてやるしかないじゃないか、と思う人が。 ②そういう人に私が聞いてみたいのは、あなたは、学力ってものを知力のことだと思っているんじゃないですか、ということだ。
คำแปลอ้างอิง
ภาษาไทย
คงไม่ต้องบอกก็รู้ว่า หากจำกัดวงเรื่องให้แคบลงอยู่แค่เรื่องผลการเรียน แล้วถามว่าระหว่างผลการเรียนสูงกับต่ำ แบบไหนดีกว่ากัน คำตอบก็ย่อมชัดเจนอยู่แล้ว แน่นอนว่าสูงกว่าย่อมดีกว่า มันก็เหมือนกับถามว่า ระหว่างทำแบบทดสอบได้ 100 คะแนน กับได้ 80 คะแนน แบบไหนดีกว่ากัน การได้ 100 คะแนนย่อมดีกว่า และแบบทดสอบก็มีไว้เพื่อตรวจสอบดูว่าสิ่งนั้นเป็นไปได้หรือไม่
ทว่า หากเปลี่ยนวิธีถาม คำตอบจะไม่ใช่เรื่องง่ายอีกต่อไป ลองคิดดูว่า ระหว่างเด็กที่ทำแบบทดสอบได้ 100 คะแนน กับเด็กที่ทำได้แค่ 80 คะแนน คนไหนเป็น "เด็กที่ดี" กว่ากัน
หากเป็นเช่นนั้น คำตอบที่ได้ก็ควรจะเป็น "ไม่สามารถตอบแบบเหมารวมได้"
หากเป็นการประเมินในภาพรวมว่าคนไหนเป็นเด็กที่ดีกว่า ย่อมไม่สามารถพูดตัดสินอย่างนั้นอย่างนี้ได้จากแค่ผลการทดสอบอย่างแน่นอน
ยิ่งไปกว่านั้น แม้จะตั้งคำถามว่า ระหว่างเด็กที่ได้ 100 คะแนน กับเด็กที่ได้ 80 คะแนน คนไหนฉลาดกว่ากัน ก็ยังไม่อาจตอบได้ง่ายๆ เช่นนั้น ในการทดสอบนั้น การที่เด็กที่ได้ 100 คะแนนมีผลการเรียนดีกว่าเป็นความจริงก็จริงอยู่ แต่การจะฉลาดหรือไม่นั้นเป็นคนละเรื่องกัน
ดูเหมือนจะมีคนที่ไม่ได้คิดเช่นนั้น คนที่คิดว่า "ก็ทำคะแนนได้ดีในการทดสอบ นั่นหมายความว่ามีความรู้ความสามารถสูงกว่า แล้วจะไม่ให้ยอมรับว่าฉลาดได้อย่างไร"
สิ่งที่ฉันอยากจะถามคนเหล่านั้นก็คือ "คุณกำลังคิดว่า ความสามารถทางการเรียน คือสิ่งเดียวกับ สติปัญญา อยู่หรือเปล่า"
คำถามแบบเลือกตอบ (3)
ข้อที่ 1３①答えられないのはなぜか。
ข้อที่ 2４②そういう人はどんな人か。
ข้อที่ 3５ この文章で筆者は言いたいことは何か。
