เนื้อเรื่องบทอ่าน
いつも疑問に思うことがある。①誰もが「日本」や「日本経済」を問題にすると、それはどうしてなのだろう、ということだ。テレビの討論番組などでも、雑誌や新聞の特集でも、問題とされ、議論の中心となるのはたいてい「日本」だ。日本はどうすればいいのか、日本は元気になるために何が必要なのか、日本経済の再生のためには何が足りないのか……。 日本は変わらなければならない、というようなことを言う人を見るたびに、「どうやって変えると言うんだ、そんなことを言う前に②お前が変われ」と思う。活力やビジョン(注1)を失っているのは、一人一人の個別の人間であり、企業であり、自治体や地域ではないのか。たとえばわたしの故郷の佐世保市や長崎県は、七〇年代から続く造船不況の影響もあって、帰郷するたびに寂れていくのがわかる。 だが、「佐世保市や長崎県の経済をどうやって再生するのか」とは誰も問わない。造船業をどうやって再生するかという議論も見たことがない。個別の企業、たとえばダイエーのように巨大な有利子負債を抱えた企業をどうやって再生すればいいのか、答えを示すエコノミスト(注2)はいない。産業の問題だけではない。たとえば教育でも、荒廃しきっている個別の学校やクラスのことは具体的に問題になることがない。ナイフを出して向かってくる児童生徒に対しては自衛のための暴力が許されるのかどうか、そういった議論もない。 「日本」の問題は解決すれば、個人の問題も、個別の企業の問題も、個別の自治体の問題も解決するのだろうか。長崎県やダイエーの経済的再生よりも、「日本」の経済的再生のほうが簡単のだろうか。
คำแปลอ้างอิง
ภาษาไทย
ผมมีสิ่งที่สงสัยอยู่เสมอ ①ทำไมทุกคนถึงหยิบยก "ประเทศญี่ปุ่น" หรือ "เศรษฐกิจญี่ปุ่น" ขึ้นมาเป็นปัญหา รายการอภิปรายทางโทรทัศน์ หรือคอลัมน์พิเศษในนิตยสารและหนังสือพิมพ์ สิ่งที่ถูกยกขึ้นมาเป็นปัญหาและเป็นศูนย์กลางของการถกเถียงส่วนใหญ่ก็คือ "ประเทศญี่ปุ่น" ญี่ปุ่นควรทำอย่างไร ญี่ปุ่นต้องมีอะไรจึงจะกลับมามีชีวิตชีวา สิ่งใดที่ยังขาดไปสำหรับการฟื้นฟูเศรษฐกิจญี่ปุ่น... ทุกครั้งที่เห็นคนที่พูดอะไรทำนองว่า ญี่ปุ่นต้องเปลี่ยนแปลง ผมมักจะคิดในใจว่า "จะเปลี่ยนยังไงไม่ทราบ ก่อนจะพูดแบบนั้น ②แกเปลี่ยนตัวเองก่อนดีไหม" สิ่งที่กำลังสูญเสียชีวิตชีวาและวิสัยทัศน์ (เชิงอรรถ 1) ไป ก็คือคนแต่ละคน บริษัท แต่ละองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือภูมิภาคไม่ใช่หรือ อย่างเช่น เมืองซาเซโบะและจังหวัดนางาซากิซึ่งเป็นบ้านเกิดของผม ส่วนหนึ่งเป็นเพราะได้รับผลกระทบจากวิกฤตเศรษฐกิจตกต่ำในอุตสาหกรรมต่อเรือที่เรื้อรังมาตั้งแต่ยุค 70 ทุกครั้งที่กลับบ้านเกิด ผมจึงรับรู้ได้เลยว่ามันกำลังซบเซาลงเรื่อย ๆ
ทว่า กลับไม่มีใครตั้งคำถามว่า "จะฟื้นฟูเศรษฐกิจของเมืองซาเซโบะหรือจังหวัดนางาซากิอย่างไร" ผมก็ไม่เคยเห็นการถกเถียงเรื่องที่ว่าจะฟื้นฟูอุตสาหกรรมต่อเรืออย่างไรเช่นกัน ไม่มีนักเศรษฐศาสตร์ (เชิงอรรถ 2) คนใดที่ให้คำตอบได้ว่าจะฟื้นฟูบริษัทแต่ละแห่งอย่างไร เช่น บริษัทที่มีหนี้สินที่มีภาระดอกเบี้ยมหาศาลอย่างไดเอ (Daiei) ไม่ใช่แค่ปัญหาทางอุตสาหกรรมเท่านั้น อย่างเช่นในด้านการศึกษา โรงเรียนหรือห้องเรียนแต่ละแห่งที่เสื่อมโทรมอย่างหนักก็ไม่เคยถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม ไม่มีแม้กระทั่งการถกเถียงกันว่า การใช้ความรุนแรงเพื่อป้องกันตัวจากเด็กหรือนักเรียนที่ถือมีดพุ่งเข้าใส่เป็นสิ่งที่ยอมรับได้หรือไม่
หากแก้ปัญหาของ "ประเทศญี่ปุ่น" ได้แล้ว ปัญหาของรายบุคคล ปัญหาของบริษัทแต่ละแห่ง หรือปัญหาของท้องถิ่นแต่ละแห่งจะได้รับการแก้ไขด้วยอย่างนั้นหรือ การฟื้นฟูทางเศรษฐกิจของ "ประเทศญี่ปุ่น" มันง่ายกว่าการฟื้นฟูทางเศรษฐกิจของจังหวัดนางาซากิหรือบริษัทไดเอยังงั้นหรือ
คำถามแบบเลือกตอบ (3)
ข้อที่ 11 筆者によると①誰もが「日本」や「日本経済」を問題にするのはなぜか。
ข้อที่ 2最近わたしは、「日本全体」のソリューション(注3)について議論する人たちが胡散臭く(注4)思えるようになってしまった。個人や、個別の企業や自治体についてのソリューションを口にすれば、何らかの形での「責任」が発生する。だが、日本のこと、日本経済のことは、いくら批判したり提言したりしても、責任を取る必要がないのである。
ข้อที่ 33 筆者がこの文章で一番言いたいことはどんなことか。