社会が合理的になって、というより、理屈っぽくなってきて、あたたかい人づきあいが少しずつすたって※きている。隣りと口をきかないからといって別にけんかをしているわけでもない、というのは、マンションの住人では珍しくもない。自分の生活にも立ち入ってほしくないが、他人の生活にも好奇心をもたない。かかわりをもちたくないというのが①都市型の生活である。 それと表裏をなすのだが、②ことばがうまく通じないという不安がある。どういうことばで話しかけたらわかってもらえるのか、それがよくわからない。めんどうだから黙っていよう。それでなくても世の中はすこしうるさすぎるのだ。そういう市民の感情は、（ ③ ）をつくりあげる方向へ向かっているといってよい。 こういう現象が人間砂漠のような社会をつくりあげる。知った人同士が会っても知らぬ顔をしている。当人たちには、別に対立感情があるわけではない。ただ、用がないから黙っていたにすぎないということであろう。しかし、行き会っても、あいさつもかわさないでいると、そのうちに、④物理的摩擦が心理的性格をおびるようになる。 人間と人間がすれちがえば物理的摩擦が起こるのは当然だが、まったく未知の人なら、それはそのままで終わる。ところが知っている人で、ときどきこの摩擦がくりかえされると、たんなるすれちがいでなくて、心理的摩擦に変質する。そしていつしか、「えたいの知れないやつ」とか「感じのよくない人間」といった印象をもち合うことになる。いったん起こった心理的摩擦は解消すべきものがないまま、いよいよ高まってくる。 そして、いつのまにか、ほんとうの対立のようなものになってしまうことが少なくない。対立があるから口をきかないのではなくて、［ ⑤ ］、ということがいかに多いことであろう。敵だと思っていた人が、話してみると思ったよりずっと気心のいい人であった、ということはわれわれのたえず経験するところである。ことばが人間関係の調整にもつ役割を改めて認識する必要がある。（外山滋比古『ことばの習俗 新版』三省堂による）
အသိုက်အဝန်းသည် ရှင်းလင်းကျသော သဘောသဘာဝရှိလာပြီး၊ ထိုထက်ပို၍ ယုတ္တိကျသော သဘောသဘာဝရှိလာကာ၊ အပူပင်သော လူမှုဆက်ဆံရေးများသည် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းလာနေပါသည်။ အိမ်နီးချင်းများနှင့် စကားပြောမခြင်းကြောင့် အခြားအရာများအတွက် ဝေဖန်ပြောဆိုနေကြသည်ဟု မယူဆရပါ။ ဤအခြေအနေသည် အိမ်ရာအဆောက်အအုံများ၏ နေထိုင်သူများအတွက် များသောအားဖြင့် မဖြစ်နိုင်သော အရာတစ်ခုမျှသာ ဖြစ်ပါသည်။ ကိုယ်ပိုင်ဘဝသို့ ဝင်ရောက်စုံစမ်းလိုခြင်းမရှိသလို၊ အခြားသူများ၏ ဘဝအပေါ်တွင်လည်း စိတ်ဝင်စားမှုမရှိပါ။ ဆက်ဆံရေးမလိုချင်ခြင်းသည် ① မြို့ပြဘဝ၏ သဘောသဘာဝဖြစ်ပါသည်။ ဤအရာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောအရာမှာ ② စကားပြောဆိုမှုများ မတိကျဘဲ မသေချာဖြစ်နေသည့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုဖြစ်ပါသည်။ မည်သည့်စကားများဖြင့် ပြောဆိုမှ အခြားသူများက နားလည်မည်ကို မသိပါ။ ခက်ခဲသောကြောင့် တိတ်ဆိတ်နေလိုပါသည်။ ထို့အပြင် ကမ္ဘာ့အခြေအနေသည် အနည်းငယ် အသံထွက်များလွန်းနေပါသည်။ ဤကဲ့သို့သော နိုင်ငံသားများ၏ စိတ်ခံစားမှုများသည် ( ③ ) ကို ဖန်တီးပေးသည့် ဦးတည်ချက်သို့ ဦးတည်နေသည်ဟု ပြောနိုင်ပါသည်။
ဤကဲ့သို့သော ဖြစ်စဉ်များသည် လူသားများ၏ သဲသဲခြောက်သွေ့သော အသိုက်အဝန်းကို ဖန်တီးပေးပါသည်။ သိရှိထားသော လူများ တွေ့ဆုံသည့်အခါ အသိမရှိဟု ယူဆကြသည်။ သက်ဆိုင်သူများတွင် အခြားအရာများအတွက် ဝေဖန်ပြောဆိုမှုများ မရှိပါ။ သာမန်အားဖြင့် လိုအပ်ချက်မရှိသောကြောင့် တိတ်ဆိတ်နေခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် တွေ့ဆုံသည့်အခါ နှုတ်ဆက်မှုများ မပြုလုပ်ဘဲ နေနေပါက၊ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ④ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပွတ်တိုက်မှုများသည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သဘောသဘာဝကို ရရှိလာပါသည်။
လူနှင့် လူတို့ တွေ့ဆုံသည့်အခါ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပွတ်တိုက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည် သဘာဝကျပါသည်။ သို့သော် လုံးဝ မသိရှိသော လူများဖြစ်ပါက၊ ထိုအရာများသည် ထိုအတိုင်း ပြီးဆုံးသွားပါသည်။ သို့သော် သိရှိထားသော လူများဖြစ်ပြီး၊ အချိန်အခါတစ်ရံတွင် ဤပွတ်တိုက်မှုများ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာပါက၊ သာမန်တွေ့ဆုံမှုများ မဟုတ်ဘဲ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပွတ်တိုက်မှုများသို့ ပြောင်းလဲသွားပါသည်။ ထို့နောက် မည်သည့်အချိန်တွင်မဆို၊ "မသိနိုင်သော လူများ" သို့မဟုတ် "မကောင်းသော သဘောသဘာဝရှိသော လူများ" ဟု ယူဆကြပါသည်။ တစ်ကြိမ် ဖြစ်ပေါ်လာသော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပွတ်တိုက်မှုများသည် ဖြေရှင်းရန် မရှိသောအရာများအဖြစ် ပိုမိုတိုးတက်လာပါသည်။
ထို့နောက် မည်သည့်အချိန်တွင်မဆို၊ အမှန်တကယ် ဝေဖန်ပြောဆိုမှုများကဲ့သို့သော အရာများသို့ ဖြစ်သွားသည့် အခြေအနေများ များပြားပါသည်။ ဝေဖန်ပြောဆိုမှုများ ရှိသောကြောင့် စကားမပြောခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ [ ⑤ ] ဟု ပြောဆိုသည့် အခြေအနေများ မည်မျှများပြားနေမည်ကို မသိပါ။ ချစ်သူများဟု ယူဆထားသော လူများသည် စကားပြောဆိုကြည့်သောအခါ မျှော်လင့်ထားသည်ထက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော သဘောသဘာဝရှိသော လူများဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့သည် အမြဲတမ်း ခံစားရပါသည်။ လူမှုဆက်ဆံရေးများကို ညှိနှိုင်းရာတွင် စကားများ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ပြန်လည်သိရှိလိုပါသည်။ (အိုယာမာ ဆဗီဂို "စကားများ၏ အလေ့အထ (အသစ်ထုတ်)" ဆိုသော စာအုပ်မှ၊ ဆန်ဆေတန် ထုတ်ဝေမှုအရ)
