私は茶道を始めて20年近くになるが、未だに茶の心も分からず、ただお茶とおいしいお菓子をいただくためにだけ通っている不肖の弟子だ。日常生活では畳に座ることもめったにない。お茶では何のしがらみもない人と特別に何の話をするわけでもなく共通の時間を過ごす。それは心が無になるような静かな一時である。それが私にとって大切な時間になっている。 実は私がお茶を始めたのは日本語学校で日本事情を教えることになったからだ。政治や経済、日本の技術などの解説は問題なかったが、日本の伝統文化は言葉で説明することはできてもほとんどのことを実際にやった経験がなかった。学生達が日本文化に興味を持っていたのでいろいろ体験させた。その中の一つがお茶だった。日本滞在中に（注1）抹茶を飲む機会は今をおいてないかもしれない。是非お茶を味わわせたいと思った。しかしお茶の（注2）点て方がわからない。そこで急遽友人に簡単に手ほどきしてもらって授業に臨んだ。その日何も知らない学生達は喜々としてお茶を楽しんでいたが、①心中複雑な物がよぎった。学生に申し訳ないという気持ちだった。それで直ぐにお茶の先生の門をたたいた。仕事がお茶との縁を結んでくれたと言える。今ではお茶について学生に教えることもないけれど、作法だけは身に付いてきたような気がする。 私は仕事柄外国人に日本について聞かれることが多いが、相手の方がよく知っているということもままある。日本の物に魅せられて来日している人も多い。近年その傾向が強くなり日本のポップカルチャーなどの知識では彼らの足下にも及ばない。日本語を学ぶ人にいわゆる「（注3）オタク」が多くなってきているのだ。あまり知識がないのもまずいので、彼らと話すためにこちらもいろいろ調べたりするが、彼らに教えられることも多い。知らないことが多いから、聞いているだけでも楽しいしためになることもある。こんなに教えられてばかりでお金をもらっては申し訳ないと思うときもあるが、日本語の上達という点では貢献しているのだからと②納得させている。教師として日本についての知識はあるほうがいいと思うし知識を得る努力も大切だ。しかし（注4）所詮誰も全てのことに精通することはできないのだから、己の範囲内で相手に向き合うしかない。日本語教師になって多くの人と出会い、様々な関係を築いたおかげで世界が広がった。色々な国やその国の人についての知識が増えたのは当然だ。しかし最近では日本についていろいろ知ることができたという気がしている。
ကျွန်ုပ်သည် လက်ဖက်ရည်ပွဲအခမ်းအနားကို စတင်ခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၂၀ နီးပါး ရှိပြီဖြစ်သော်လည်း ယခုတိုင် လက်ဖက်ရည်၏ စိတ်ဝိညာဉ်ကို မနားလည်သေးဘဲ၊ လက်ဖက်ရည်နှင့် အရသာရှိသော မုန့်များကို သုံးဆောင်ရန်အတွက်မျှသာ တက်ရောက်နေသည့် မပြည့်စုံသော တပည့်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ နေ့စဉ်ဘဝတွင် တာတာမီဖျာပေါ်၌ ထိုင်လေ့ထိုင်ထပင် မရှိသလောက်ဖြစ်သည်။ လက်ဖက်ရည်ပွဲတွင် မည်သည့်ပတ်သက်ဆက်နွှယ်မှုမျှ မရှိသော သူများနှင့် အထူးသီးသန့် စကားများ ပြောဆိုခြင်းမရှိဘဲ ဘုံအချိန်တစ်ခုကို အတူတကွ ကုန်လွန်စေသည်။ ထိုအချိန်သည် စိတ်နှလုံး ဆိတ်ငြိမ်အေးချမ်းသွားစေသည့် တိတ်ဆိတ်သော အခိုက်အတန့်ဖြစ်သည်။ ထိုအရာသည် ကျွန်ုပ်အတွက် အဖိုးတန်သော အချိန်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အမှန်တော့ ကျွန်ုပ် လက်ဖက်ရည်ပွဲကို စတင်သင်ယူခဲ့ခြင်းမှာ ဂျပန်ဘာသာစကားကျောင်းတွင် ဂျပန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ အခြေအနေများကို သင်ကြားပေးရန် ဖြစ်လာခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နည်းပညာစသည်တို့ကို ရှင်းလင်းပြောကြားရန် ပြဿနာမရှိသော်လည်း ဂျပန်တို့၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုကို စကားလုံးများဖြင့် ရှင်းပြနိုင်သော်လည်း ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ဖူးသည့် အတွေ့အကြုံ မရှိသလောက်ပင်ဖြစ်သည်။ ကျောင်းသားများသည် ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှုကို စိတ်ဝင်စားကြသဖြင့် အရာရာကို လက်တွေ့အတွေ့အကြုံ ရရှိစေခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ တစ်ခုမှာ လက်ဖက်ရည်ပွဲဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် သောင်တင်နေစဉ် (မှတ်ချက် ၁) မစ္ဆကျြ လက်ဖက်ရည်စိမ်းကို သောက်သုံးရန် အခွင့်အရေးမှာ ယခုအချိန်မှလွဲ၍ မရှိနိုင်ဟု တွေးမိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် လက်ဖက်ရည်၏ အရသာကို မြည်းစမ်းစေချင်ခဲ့သည်။ သို့သော် လက်ဖက်ရည် (မှတ်ချက် ၂) ဖျော်စပ်နည်းကို မသိခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် သူငယ်ချင်းတစ်ဦးထံမှ အလျင်အမြန် အခြေခံအနည်းငယ် သင်ယူပြီး စာသင်ခန်းထဲသို့ ဝင်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့တွင် ဘာမျှမသိသော ကျောင်းသားများသည် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ လက်ဖက်ရည်ကို သုံးဆောင်ခဲ့ကြသော်လည်း ① ကျွန်ုပ်၏ စိတ်ထဲတွင် ရှုပ်ထွေးသော ခံစားချက်များ ဖြတ်သန်းသွားခဲ့သည်။ ကျောင်းသားများကို အားနာစိတ် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ချက်ချင်းပင် လက်ဖက်ရည် ဆရာတစ်ဦးထံ သွားရောက်သင်ယူခဲ့သည်။ အလုပ်က လက်ဖက်ရည်ပွဲနှင့် ရေစက်ဆုံပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ယခုအခါ ကျောင်းသားများကို လက်ဖက်ရည်အကြောင်း သင်ကြားပေးခြင်းမရှိတော့သော်လည်း ယဉ်ကျေးမှုစနစ် အစဉ်အလာကိုတော့ ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်လာပြီဟု ခံစားရသည်။
ကျွန်ုပ်၏ အလုပ်သဘောအရ နိုင်ငံခြားသားများက ဂျပန်နိုင်ငံအကြောင်း မေးမြန်းခြင်းခံရလေ့ရှိသော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ တစ်ဖက်လူက ပိုမိုသိရှိနေသည်လည်း ရှိသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရာဝတ္ထုများကို သဘောကျပြီး ဂျပန်သို့ လာရောက်ကြသူများလည်း အများအပြားရှိသည်။ လွန်ခဲ့သောနှစ်များအတွင်း ထိုအလားအလာမှာ ပိုမိုအားကောင်းလာပြီး ဂျပန်၏ ပေါ့ပ်ယဉ်ကျေးမှု စသည့် အသိပညာများတွင် ကျွန်ုပ်သည် သူတို့၏ ခြေဖျားကိုပင် မမှီပေ။ ဂျပန်ဘာသာစကား သင်ယူသူများထဲတွင် "(မှတ်ချက် ၃) အိုတာကု" ဟု ခေါ်ဆိုသူများ များပြားလာနေသည်။ ဗဟုသုတ နည်းလွန်းပါကလည်း မကောင်းသဖြင့် သူတို့နှင့် စကားပြောနိုင်ရန် ကျွန်ုပ်ကိုယ်တိုင်လည်း အမျိုးမျိုး လေ့လာစုံစမ်းခဲ့ရသော်လည်း သူတို့ထံမှ ပြန်လည်သင်ယူရသည်များလည်း အများအပြားရှိသည်။ မသိသည်များ များပြားသောကြောင့် နားထောင်ရုံဖြင့်ပင် ပျော်စရာကောင်းပြီး ဗဟုသုတလည်း ရရှိသည်။ ဤမျှလောက် ပြန်လည်သင်ယူနေရပြီး ငွေကြေးရယူနေရသည်မှာ အားနာစရာကောင်းသည်ဟု ထင်မိသည့် အချိန်များရှိသော်လည်း ဂျပန်ဘာသာစကား တိုးတက်မှုအပိုင်းတွင် အကျိုးပြုနေသည်ဟု ② ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် လက်ခံယုံကြည်အောင် ဆန္ဒပြုထားသည်။ ဆရာတစ်ယောက်အနေဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံအကြောင်း ဗဟုသုတရှိသည်မှာ ပိုကောင်းပြီး ဗဟုသုတရရှိရန် ကြိုးပမ်းမှုမှာလည်း အရေးကြီးသည်ဟု ထင်သည်။ သို့သော် (မှတ်ချက် ၄) အဆုံး၌ မည်သူမျှ အရာရာတိုင်းကို ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ မသိရှိနိုင်သည်မို့ မိမိ၏ နယ်ပယ်အတွင်းမှသာ တစ်ဖက်လူကို ရင်ဆိုင်ဆက်ဆံရမည်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်ဘာသာစကားဆရာ ဖြစ်လာပြီး လူအများအပြားနှင့် ဆုံတွေ့ကာ အမျိုးမျိုးသော ဆက်ဆံရေးများကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည့်အတွက် ကမ္ဘာကြီး ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ တိုင်းပြည်အသီးသီးနှင့် ထိုနိုင်ငံများမှ လူများအကြောင်း ဗဟုသုတများ တိုးပွားလာသည်မှာ သဘာဝပင်ဖြစ်သည်။ သို့သော် လတ်တလောတွင် ဂျပန်နိုင်ငံအကြောင်း ပိုမိုသိရှိလာရသည်ဟု ခံစားရသည်။
