日本人は昔から言葉遊びが好きだ。詩の形式の一つである短歌ではよく1つの言葉に2つ以上の意味を持たせる①掛詞という技法が使われる。掛詞は表面上の意味の他に隠された意味を持たせる方法である。「花の色はうつりにけりな、いたづらにわが身世にふるながめせしまに」という小野小町（9世紀の女流歌人）の有名な短歌がある。この歌の「ながめ」には「長雨」と「眺め」、また「ふる」には「降る」と「経る」の意味がある。だからそれぞれ②前者の意味で訳すと「美しい花の色はいつの間にか色がさめてしまった。長雨が降っていた間に」となり、後者なら「私の顔だちもいいときは過ぎてしまった。つまらないことをあれこれ考えている間に」となる。掛詞も同音異義語があるからこそできるのだ。 言葉遊びの1つに「回文」がある。回文は前から読んでも後ろから読んでも同じ言葉になる。「新聞紙」はこれに当たる。「竹薮焼けた」も有名だ。「ぎなた読み」というのもある。これは言葉や文の区切りを間違えたりわざと違えて読んだりすることだ。有名なのは「ここではきものをぬいでください」だ。「ここで、履き物を脱いでください」あるいは「ここでは着物を脱いでください」になる。「履き物」と「着物」では大違いだ。間違えたら笑い事では済まない。同音異義語では他にも面白い話が伝わっている。「とんちの一休さん」の話だ。一休さんを困らせたい人が橋のそばに「このはし（注1）わたるべからず」と書いた。これで一休さんは橋を渡れないだろうとワクワクして見ていた。しかし一休さんは気にせず渡ってきた。どうして渡ったのだと聞いたら端ではなく真ん中を渡ったのですと（注2）とんちで答えたという話だ。 「語呂合わせ」もある。語呂合わせというのは言葉を似たような音の他の言葉に換えたり、数字に連想される音を当てはめて意味がある言葉や文にしたりすることだ。遊びの面もあるが、実用面でも使われる。数字を覚えるのに便利だからだ。1192なら「いいくに」などと言って覚える。神社で「ご縁」があるようにと「5円」玉を（注3）賽銭箱に入れる人も多い。反対に縁起が悪いと言って言葉を換えて使うこともある。語呂合わせではないが果物の「梨」をわざわざ「無し」の反対の「有り」に変えて「ありの実」と言ったりするのも面白い。このほかにも日本には様々な面白い言葉の使い方がある。
जपानीहरूले पुरानै समयदेखि शब्द खेललाई मन पराउँछन्। कविताका रूपहरूमध्ये एक हो छोटो गीत (तानका), जहाँ एकै शब्दलाई दुई वा बढी अर्थ दिने 'काकारी' (काल्पनिक शब्द खेल) भन्ने कलात्मक विधि प्रयोग गरिन्छ। काकारी भनेको सतहमा देखिने अर्थसँगै लुकेको अर्थ पनि दिने विधि हो। 'हाना नो इरो वा उचिरि केरि ना, इताजुरा नि वागा नो उची नि फुरु नागामे सेशिमा नि' भन्ने ओनो नो ओमार्चु (९औं शताब्दीकी महिला कवयित्री) को प्रसिद्ध छोटो गीत छ। यस गीतमा 'नागामे' शब्दमा 'लामो वर्षा' र 'दृश्य/नजिर' दुवै अर्थ छन्, र 'फुरु' शब्दमा 'पर्नु' र 'बित्नु' दुवै अर्थ छन्।
अतः, ② को पूर्ववर्ती अर्थ में अनुवाद करने पर यह "सुंदर फूलों का रंग कब का उड़ गया है। लंबी बारिश के दौरान" बन जाता है, और पश्चिमवर्ती अर्थ में यह "मेरा सुंदर चेहरा भी अब बीत चुका है। बेकार की बातों पर विचार करते-करते" बन जाता है। कालावली (कैकू) केवल समान ध्वनि वाले पर्यायवाची शब्दों के अस्तित्व के कारण ही संभव है। शब्द-खेलों में से एक 'पलंदू' (पलिनड्रोम) है। पलंदू वह शब्द है जिसे आगे से पढ़ने पर भी और पीछे से पढ़ने पर भी एक ही शब्द बनता है। 'शिनबुनशि' (पत्रिका) इसका एक उदाहरण है। 'ताकेको यकेता' (बांस का जंगल जल गया) भी प्रसिद्ध है।
「ぎなた読み」というものもある。これは言葉や文の区切りを間違えたり、わざと違えて読んだりすることだ。有名なのは「ここではきものをぬいでください」だ。「ここで、履き物を脱いでください」あるいは「ここでは着物を脱いでください」になる。「履き物」と「着物」では大違いだ。間違えたら笑い事では済まない。同音異義語では他にも面白い話が伝わっている。「とんちの一休さん」の話だ。
လူတစ်ဦးက Ikyu ကို ခက်ခဲစေချင်လို့ ချောင်းဘေးမှာ 'ဒီချောင်းကို ဖြတ်သန်းရန် မရပါ (မှတ်ချက် ၁)' ဟု ရေးခဲ့သည်။ Ikyu သည် ချောင်းကို ဖြတ်၍မရနိုင်ဟု ယူဆပြီး စိတ်ဝင်စားစွာ ကြည့်နေခဲ့သည်။ သို့သော် Ikyu သည် မစိုးရိမ်ဘဲ ဖြတ်သန်းလာခဲ့သည်။ ဘာကြောင့် ဖြတ်သန်းနိုင်ခဲ့သည်လဲဟု မေးရာတွင် 'အဆုံးကို မဟုတ်ဘဲ အလယ်ကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည် (မှတ်ချက် ၂)' ဟု ချစ်စရာကောင်းစွာ ဖြေကြားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ 'ဂိုရိုအဝါဆဲ' (စကားလုံးအသံတူခြင်း) ကဲ့သို့သော အရာများလည်း ရှိသည်။
गोलुअवसे (गोलुअवसे) म्हणजे शब्दांना त्यांच्या सारख्या आवाजाच्या इतर शब्दांमध्ये बदलणे किंवा संख्यांशी जोडलेल्या आवाजांना अर्थपूर्ण शब्द वा वाक्य म्हणून वापरणे. यामध्ये खेळाचाही अंश असतो, परंतु व्यावहारिक दृष्टीनेही याचा वापर होतो. कारण संख्या लक्षात ठेवण्यासाठी हे सोयीचे ठरते. उदाहरणार्थ, 1192 हे 'इईकुनि' (अच्छी देश) असे म्हणून लक्षात ठेवता येते. देवस्थानांमध्ये 'गोएन' (संबंध) निर्माण होण्यासाठी '5 येन' (5 येन) चे सिक्के (टीप 3) दानपेट्यात टाकणारेही अनेक लोक असतात. उलटपक्षी, अशुभ मानून शब्द बदलून वापरण्याचीही प्रथा आहे.
ပေမယ့် စကားလုံးအသုံးပြုမှုတစ်ခုလည်း မဟုတ်ဘဲ ဖရူတ် 'နာရှီ' (မရှိ) ကို 'မရှိ' နဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်တဲ့ 'ရှိ' (အရိ) လို့ ပြောင်းပြီး 'ရှိသောအသီး' လို့ ခေါ်တာလည်း စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဂျပန်မှာ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ စကားလုံးအသုံးပြုမှုတွေ အမျိုးမျိုး ရှိပါတယ်။
