毎年節分には、「鬼は外、福は内」と叫びながら豆を蒔く行事が各地で行われる。邪気を払って家族の無病息災、家内安全を願う伝統の行事だ。神社やお寺でも見かけるが、家庭で炒り豆を蒔いたり、年齢の数だけ食べたりした人は多いのではないだろうか。わが家も例外ではない。 節分といえば、忘れられない記憶がある。子どもがまだ2歳の時節分の日に自宅で豆をまいていたら、なぜか子どもが鼻の穴に豆を入れ、取れなくなってしまった。 最初はたかが豆ではないかと軽く考えていた。しかし鼻の穴を覗くと、小さな豆がすっぽりはまっていて手に負えそうもない。すぐ近くの小児科のお医者さんに診てもらったら「うまく入ったねえ。どれどれ」と言いながらしばらくいじっていたが、「こりゃあ、だめだ」と匙を投げてしまった。紹介してもらった最寄りの耳鼻咽喉科医院に子どもを連れて行ったけれど、その先生もほどなく「手に余ります」と言って、車で30分ほどかかる総合病院に行くよう勧めた。鼻の穴の豆は水分を吸ってだんだん膨らんでくる。ちょっと前まで「鬼は外、福は内」と楽しく過ごしていたのに、夜更けに車で郊外を彷徨うとは、まるで「外」に追い出された「鬼」ではないか。 病院に着くと、若い（注1）当直医や（注2）看護婦さんが出迎えてくれた。子どもの患部を診るや否や（注3）評定が始まった。「わあ、あるある。あっ、中に入ってしまった」「いっそのこと、奥に押し込んだらどうだろう」「気管に落ちると危ないですよ」「全身麻酔をかければ大丈夫でしょう」…。若い医者たちの無神経な会話を聞いているうち、私はだんだん頭に血が上ってきた。ちょっと待って欲しい。どんなに不肖でも、可愛いわが子に変わりはない。（注4）モルモットとは違うんだよ。小さな豆が起こした騒ぎは次第に大ごとになっていくようだった。 しかし事態はあっという間に（注5）一件落着した。耳鼻咽喉科の部長医師が急遽駆けつけて、例の豆を簡単に取り去ってくれたのだ。さすがは部長先生。医療の世界だって経験と技術がものを言うのだ。当直医や看護婦らは子どもを囲みながら笑顔を見せている。私もホッとした。そのとき付き添ってきた妻がポツンとこう言った。「私も子どものころ、鼻に豆を入れて大騒ぎになったのよね」。ふむ。わが家の厄災は「（注6）母子相伝」の呪いだったのか。病院の待合室で、①私はしばし呆然としてしまった。
နှစ်စဉ် စက်ဆုဘွန် (နွေဦးမတိုင်မီတစ်ရက်) နေ့တွင် "ဘီလူးတွေ အပြင်ထွက်၊ လာဘ်လာဘတွေ အတွင်းဝင်" ဟု အော်ဟစ်ရင်း ပဲစေ့ကြဲသည့် ပွဲတော်ကို နေရာအနှံ့အပြားတွင် ကျင်းပကြသည်။ ကံဆိုးမကောင်းမှုများကို မောင်းထုတ်ပြီး မိသားစုဝင်များ ရောဂါဘယာကင်းရှင်းစေရန်နှင့် အိမ်တွင်းဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းစေရန် ဆုတောင်းပေးသည့် ရိုးရာပွဲတော်ဖြစ်သည်။ ရှင်တိုနတ်ကျောင်းများနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းများတွင်လည်း တွေ့မြင်နိုင်သော်လည်း၊ အိမ်တွင် ပဲလှော်ကြဲခြင်း သို့မဟုတ် မိမိအသက်အရွယ်ပမာဏအတိုင်း စားသုံးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ဖူးသူ များစွာရှိလိမ့်မည်ဟု ထင်ပါသည်။ ငါတို့မိသားစုသည်လည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။ စက်ဆုဘွန်နေ့ဟု ဆိုလိုက်လျှင် မေ့မရနိုင်သော အမှတ်တရတစ်ခုရှိသည်။ ကလေးအသက် ၂ နှစ်အရွယ် စက်ဆုဘွန်နေ့တွင် အိမ်၌ ပဲစေ့ကြဲနေစဉ်၊ ကလေးက ဘာကြောင့်မှန်းမသိ နှာခေါင်းပေါက်ထဲသို့ ပဲစေ့ထည့်လိုက်ရာ ပြန်ထုတ်၍ မရတော့ပေ။ စတင်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် ပဲစေ့လေးတစ်စေ့မျှသာဖြစ်သည်ဟု ပေါ့ပေါ့တန်တန် တွေးမိခဲ့သည်။ သို့သော် နှာခေါင်းပေါက်ထဲကို ငုံ့ကြည့်လိုက်သောအခါ ပဲစေ့သေးသေးလေးက ကွက်တိဝင်နေပြီး မိမိဘာသာ ကိုင်တွယ်ရယူ၍ မရနိုင်တော့ကြောင်း သိလိုက်ရသည်။ အနီးအနားရှိ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ထံ ချက်ချင်းသွားရောက်ပြသရာ ဆရာဝန်က "တော်တော်လေး ကွက်တိဝင်သွားတာပဲ၊ ကြည့်စမ်း" ဟုပြောရင်း ခဏမျှ ကိုင်တွယ်ကြည့်သော်လည်း "ဒါတော့ မရတော့ဘူး" ဟုဆိုကာ လက်လျှော့သွားခဲ့သည်။ ညွှန်ကြားပေးလိုက်သော အနီးဆုံး နား ၊ နှာခေါင်း ၊ လည်ချောင်း ဆေးခန်းသို့ ကလေးကို ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သော်လည်း ထိုဆရာဝန်ကလည်း မကြာမီ "ငါ့လက်လှမ်းမမီတော့ဘူး" ဟုဆိုကာ ကားဖြင့် မိနစ် ၃၀ ခန့် မောင်းရသော အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံကြီးသို့ သွားရောက်ရန် အကြံပြုခဲ့သည်။ နှာခေါင်းပေါက်ထဲမှ ပဲစေ့သည် စိုစွတ်မှုကို စုတ်ယူပြီး တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားလာသည်။ မကြာမီအချိန်အထိ "ဘီလူးတွေ အပြင်ထွက်၊ လာဘ်လာဘတွေ အတွင်းဝင်" ဟု ပျော်ရွှင်စွာ ကုန်လွန်ခဲ့သော်လည်း၊ ညဉ့်နက်သန်းခေါင်တွင် ကားဖြင့် မြို့ပြင်၌ လှည့်လည်သွားလာနေရသည်မှာ ရောဂါကံဆိုးမှုများကြောင့် "အပြင်" သို့ နှင်ထုတ်ခံရသည့် "ဘီလူး" ကဲ့သို့ ဖြစ်မနေပေဘူးလား။ ဆေးရုံသို့ ရောက်ရှိသောအခါ လူငယ်ဂျူတီဆရာဝန်နှင့် သူနာပြုများက ကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။ ကလေး၏ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသည့်နေရာကို ကြည့်ရှုသည်နှင့်တပြိုင်နက် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်မှု စတင်ခဲ့သည်။ "ဝါး၊ ရှိတယ်၊ ရှိတယ်။ ဩာ၊ အထဲကို ဝင်သွားပြီ"၊ "ဒီလိုမှတော့ ပိုနက်တဲ့အထိ တွန်းထည့်လိုက်ရင် ဘယ်လိုလဲ"၊ "လေပြွန်ထဲ ကျသွားရင် အန္တရာယ်ရှိတယ်နော်"၊ "မေ့ဆေးအပြည့်ပေးလိုက်ရင် အဆင်ပြေမှာပါ"... ။ လူငယ်ဆရာဝန်များ၏ အလေးမမူသော စကားဝိုင်းကို နားထောင်ရင်း ကျွန်ုပ်မှာ တဖြည်းဖြည်း စိတ်တိုဒေါသထွက်လာခဲ့သည်။ ခဏမျှ စောင့်ပါဦး။ မည်မျှပင် မတော်မဆဖြစ်ပါစေ၊ ချစ်စနိုးမြတ်နိုးရသော မိမိ၏ကလေးဖြစ်သည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။ ဓာတ်ခွဲခန်းသုံး ဂီနီဝက် မဟုတ်ဘူးလေ။ ပဲစေ့သေးသေးလေးက စတင်ခဲ့သော ရုတ်ရုတ်သဲသဲဖြစ်မှုသည် တဖြည်းဖြည်း ကြီးမားသော ကိစ္စဖြစ်လာပုံရသည်။ သို့သော် အခြေအနေသည် ခဏချင်းအတွင်း၌ပင် အကဲဖြတ်ပြေလည်သွားခဲ့သည်။ နား၊ နှာခေါင်း၊ လည်ချောင်းဌာန အကြီးအကဲဆရာဝန်က အရေးပေါ် ရောက်ရှိလာပြီး အဆိုပါပဲစေ့ကို လွယ်ကူစွာ ထုတ်ယူပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဌာနမှူးဆရာဝန်ကြီး ပီသပေသည်။ ဆေးပညာလောကတွင်လည်း အတွေ့အကြုံနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုကသာ အဓိကကျပေသည်။ ဂျူတီဆရာဝန်နှင့် သူနာပြုများသည် ကလေးကို ဝိုင်းရံရင်း ပြုံးပြနေကြသည်။ ကျွန်ုပ်လည်း သက်ပြင်းချနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ် အတူလိုက်ပါလာသော ဇနီးဖြစ်သူက "ကျွန်မလည်း ငယ်ငယ်တုန်းက နှာခေါင်းထဲ ပဲစေ့ထည့်လို့ ပရမ်းပတာဖြစ်ခဲ့ဖူးတယ်" ဟု တိုးတိုးလေး ပြောလိုက်သည်။ အင်း... ငါတို့မိသားစု၏ ကံဆိုးမှုသည် "မိခင်မှ ကလေးသို့ လက်ဆင့်ကမ်းသော" ကျိန်စာ ဖြစ်နေတာလား။ ဆေးရုံ၏ စောင့်ဆိုင်းခန်းတွင် ①ကျွန်ုပ်သည် ခဏမျှ ကြောင်တောင်တောင် ဖြစ်သွားခဲ့ရတော့သည်။
