最近非正規社員の労働形態が問題になっている。1980年ごろまでは正社員と非正規社員という分け方は定着していなかった。なぜなら就職と言えば正社員が当然で、短時間労働者はアルバイトあるいはパートと呼ばれていたが、彼らは自ら望んでその働き方を選んでいた。80年代半ばから（注）フリーターという概念が入り込むようになった。最初は企業に縛られたくない労働者側の要求に応えた形として広がった部分もある。しかしバブル崩壊後は企業側の都合で多くの非正規社員が生まれた。非正規社員は、2009年には約1760万人34％にもなった。特に若年層の非正規労働者は10代後半では70％にも上り、問題化している。このまま放っておくことはできない。 非正規社員の契約は様々だが、いずれにせよその身分は大変不安定だ。それに比べて正社員は簡単に解雇されないので身分が安定している。賃金や福利厚生面でも恵まれている。企業は正社員のコストは減少できないので安い非正規労働者の採用を進めている。彼らの存在は企業にとって大変便利だ。企業は①労働力の調整弁を手に入れたと言える。非正規社員は正社員と全く同じ仕事をしていても正社員よりずっと安い賃金で働かされている。正社員（正職員を含める）の賃金を100としたときの雇用形態間格差をみると、企業規模別では、大企業が54、産業別では、卸売・小売業、不動産業、複合サービス事業が56と賃金格差が大きいことがわかる。非正規社員は年齢が上がっても賃金の上昇がほとんどないことが原因の1つになっていると思われる。 最近非正規社員を雇用するデメリットを考え、全員を正社員にする会社も出てきた。技術の伝承ができなかったり、意欲の低下、責任感の不足など非正規社員の増加により生じた問題を解決するためだ。また労働組合も彼らの問題は自分たち正規社員とは関係がないと無視していたが、非正規社員の急増にやっと重い腰を上げるようになった。非正規社員の劣悪な労働条件をそのままにしておいては、いずれは自分たちの労働条件も引き下げられたり、正社員が非正規に取って代わられる可能性があるからだ。この動きがうまく機能しなければ将来は悲惨だ。労働者が能力を高められるように政府を含めた社会全体が支援することが大事だ。収入が少ない人や失業者が増えることは社会不安を増大させ、犯罪が増加することにもなるからだ。早急に対策を立て実行しなければならない時期が来ている。
မကြာသေးမီက ပုံမှန်မဟုတ်သော ဝန်ထမ်းများ၏ လုပ်ငန်းခွင် ပုံစံသည် ပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်ဝန်းကျင်အထိ ပုံမှန်ဝန်ထမ်းနှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော ဝန်ထမ်းဟူ၍ ခွဲခြားမှုသည် အခိုင်အမာ မရှိခဲ့ပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အလုပ်ဝင်သည်ဟု ဆိုရာတွင် ပုံမှန်ဝန်ထမ်း ဖြစ်ခြင်းသည် ပုံမှန်ဖြစ်ပြီး အချိန်ပိုင်း အလုပ်သမားများကို အာရူဘိုတို သို့မဟုတ် ပါ့တ် ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် မိမိတို့သဘောဆန္ဒအတိုင်း ထိုလုပ်ကိုင်ပုံကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၈၀ ခုနှစ်များ အလယ်ပိုင်းမှစ၍ ဖရီးတား ဟူသော အယူအဆ စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် ကုမ္ပဏီများ၏ ချုပ်နှောင်မှုကို မခံယူလိုသော အလုပ်သမားများဘက်မှ တောင်းဆိုမှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ပျံ့နှံ့သွားသည့် အပိုင်းလည်း ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် စီးပွားရေး ပူဖောင်း ပေါက်ကွဲပြီးနောက် ကုမ္ပဏီများ၏ အဆင်ပြေမှုကြောင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော ဝန်ထမ်းများစွာ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဝန်ထမ်းများသည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ၁၇ ဒသမ ၆ သန်းခန့် (၃၄ ရာခိုင်နှုန်း) အထိ ရှိလာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် လူငယ်အလုပ်သမားများထဲမှ ၁၀ စုနှစ် နှောင်းပိုင်း အရွယ်များတွင် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာပြီး ပြဿနာဖြစ်လာနေသည်။ ဤအတိုင်း ပစ်ထား၍ မရနိုင်ပေ။
ပုံမှန်မဟုတ်သော ဝန်ထမ်းများ၏ စာချုပ်များသည် အမျိုးမျိုးရှိသော်လည်း မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ၎င်းတို့၏ အဆင့်အတန်းသည် အလွန် မတည်ငြိမ်ပေ။ ၎င်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပုံမှန်ဝန်ထမ်းများသည် လွယ်ကူစွာ အလုပ်ထုတ် မခံရသဖြင့် အဆင့်အတန်း တည်ငြိမ်သည်။ လုပ်ခလစာနှင့် လူမှုဖူလုံရေး အကျိုးခံစားခွင့်များတွင်လည်း သာလွန်ကောင်းမွန်ကြသည်။ ကုမ္ပဏီများသည် ပုံမှန်ဝန်ထမ်းများ၏ ကုန်ကျစရိတ်ကို မလျှော့ချနိုင်သဖြင့် သက်သာသော ပုံမှန်မဟုတ်သော အလုပ်သမားများကို ငှားရမ်းခြင်းကို တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်နေကြသည်။ ၎င်းတို့၏ တည်ရှိမှုသည် ကုမ္ပဏီများအတွက် အလွန် အဆင်ပြေလှသည်။ ကုမ္ပဏီများသည် ① လုပ်သားအင်အား ညှိနှိုင်းရေး ကိရိယာကို ရရှိလိုက်သည်ဟု ပြောနိုင်သည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဝန်ထမ်းများသည် ပုံမှန်ဝန်ထမ်းများနှင့် စက်စက်တူ အလုပ် လုပ်ကိုင်နေရသော်လည်း ပုံမှန်ဝန်ထမ်းများထက် အလွန် နည်းပါးသော လုပ်ခလစာဖြင့် ခိုင်းစေခံနေရသည်။ ပုံမှန်ဝန်ထမ်း (ပုံမှန်ဝန်ထမ်းအပြည့်အပါအဝင်) ၏ လုပ်ခလစာကို ၁၀၀ ဟု ထားရှိ၍ အလုပ်အကိုင် ပုံစံအလိုက် ကွာခြားချက်ကို ကြည့်ပါက ကုမ္ပဏီအရွယ်အစားအလိုက် ကုမ္ပဏီကြီးများတွင် ၅၄၊ လုပ်ငန်းကဏ္ဍအလိုက် လက်ကား/လက်လီရောင်းဝယ်ရေး၊ အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းနှင့် ပေါင်းစပ်ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများတွင် ၅၆ စသည်ဖြင့် လစာကွာခြားချက် ကြီးမားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဝန်ထမ်းများသည် အသက်အရွယ် ကြီးရင့်လာသော်လည်း လစာတိုးမြင့်မှု မရှိသလောက် နည်းပါးခြင်းသည် အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။
မကြာသေးမီက ပုံမှန်မဟုတ်သော ဝန်ထမ်းများကို ငှားရမ်းခြင်း၏ အားနည်းချက်များကို စဉ်းစားကာ အားလုံးကို ပုံမှန်ဝန်ထမ်းအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးသည့် ကုမ္ပဏီများလည်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ နည်းပညာ လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်မှု မရှိခြင်း၊ စိတ်အားထက်သန်မှု လျှော့နည်းခြင်းနှင့် တာဝန်ယူလိုစိတ် နည်းပါးခြင်း စသည့် ပုံမှန်မဟုတ်သော ဝန်ထမ်းများ တိုးပွားလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အလုပ်သမားသမဂ္ဂများသည်လည်း ၎င်းတို့၏ ပြဿနာများကို မိမိတို့ ပုံမှန်ဝန်ထမ်းများနှင့် မသက်ဆိုင်ဟု လျှစ်လျူရှုခဲ့ကြသော်လည်း ပုံမှန်မဟုတ်သော ဝန်ထမ်းများ ရုတ်တရက် တိုးပွားလာမှုကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် အလေးဂရုပြု လှုပ်ရှားလာကြပြီ ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဝန်ထမ်းများ၏ ဆိုးရွားသော လုပ်ငန်းခွင် အခြေအနေများကို ဤအတိုင်း ပစ်ထားပါက နောင်တွင် မိမိတို့၏ လုပ်ငန်းခွင် အခြေအနေများပါ လျှော့ချခံရခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန်ဝန်ထမ်းများနေရာတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော ဝန်ထမ်းများ အစားထိုးခံရနိုင်ခြေ ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤလှုပ်ရှားမှုသည် ကောင်းစွာ မလည်ပတ်ပါက အနာဂတ်သည် ဝမ်းနည်းဖွယ် ဖြစ်လိမ့်မည်။ အလုပ်သမားများ စွမ်းဆောင်ရည် မြှင့်တင်နိုင်ရန် အစိုးရ အပါအဝင် လူ့အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုလုံးက ကူညီပံ့ပိုးပေးရန် အရေးကြီးသည်။ ဝင်ငွေနည်းသူများနှင့် အလုပ်လက်မဲ့များ တိုးပွားလာခြင်းသည် လူမှုရေး မတည်ငြိမ်မှုကို ပိုမိုကြီးမားစေပြီး ပြစ်မှုများ တိုးပွားလာစေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အရေးပေါ် အစီအမံများ ချမှတ်၍ အကောင်အထည်ဖော်ရတော့မည့် အချိန်သို့ ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။
