ဖတ်ရှုရန် စာပိုဒ်
地域や文化によって言語が違うように、音楽も違います。 誰が聞いてもすぐ分かる違いは、リズムです。リズムには、「1・2・3、1・2・3…」と3つずつの拍で進む3拍子や、「1・2、1・2…」と、歩くのちょうどいい2拍子など、さまざまなリズムがあります。これが文化によって違うのです。 たとえば、日本の伝統音楽には3拍子がありません。3拍子は馬に乗って生活する文化で作り出されるリズムだと言われています。日本人も馬に乗ることはあり ましたが、生活の中心ではありませんでした。日本人の生活の中心は昔から農耕でした。だから、日本の生活には一歩一歩2本の足で歩く2拍子がよく、3拍子 は使われなかったと( 1 ) 。 また、音楽も違います。音楽 ( 2 )、「ド・レ・ミ・ファ・ソ・ラ・シ」という7つの音の階段のことだと思う人も多いでしょう。しかし、それは、ヨーロッパという地域の音階です。地球上の音楽のすべてが、このような7音階できているのではありません。たとえば、アジアには5つの音階を使う地域が多いです。日本もその仲間です。もっとも、同じ5音階でも、高さが同じ音とはかぎらないので、5音階といっても、地域のよっていろいろです。 ( 3 )、ここまでのことを頭に入れて、「音楽は世界のことば」というよく使われる宣伝文句の意味を考えてください。この言い方は正しいでしょうか。 ( 4 ) は明らかです。 今、世界でもっとも広く使われている言語は英語だといっていいでしょう。その英語を使えば、だいたいどこの国に言ってもコミュニケーションがとれます。しかし、( 5 ) 、単純に「英語は世界のことば」と言えるでしょうか。 音楽も同じことが起こっているということなのです。
ကိုးကားဘာသာပြန်ချက်
မြန်မာစာ
ဒေသနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကို လိုက်၍ ဘာသာစကား ကွဲပြားသကဲ့သို့ ဂီတသည်လည်း ကွဲပြားပါသည်။ မည်သူမဆို နားထောင်ရုံဖြင့် ချက်ချင်း သိနိုင်သော ကွဲပြားချက်မှာ စည်းဝါး (Rhythm) ဖြစ်သည်။ စည်းဝါးတွင် 「၁·၂·၃၊ ၁·၂·၃...」 ဟု သုံးချက်စီ သွားသော ၃ ချက်စည်းနှင့် 「၁·၂၊ ၁·၂...」 ဟု လမ်းလျှောက်ရန် ကောင်းမွန်သော ၂ ချက်စည်း အစရှိသဖြင့် အမျိုးမျိုးသော စည်းဝါးများ ရှိပါသည်။ ဒါသည် ယဉ်ကျေးမှုကို လိုက်၍ ကွဲပြားခြင်း ဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် ဂျပန်ရိုးရာဂီတတွင် ၃ ချက်စည်း မရှိပါ။ ၃ ချက်စည်းသည် မြင်းစီး၍ နေထိုင်သော ယဉ်ကျေးမှုမှ အစပြုသည့် စည်းဝါးဖြစ်သည်ဟု ပြောကြသည်။ ဂျပန်လူမျိုးများသည်လည်း မြင်းစီးဖူးသော်လည်း လူနေမှုဘဝ၏ ဗဟိုချက်မ မဟုတ်ခဲ့ပါ။ ဂျပန်လူမျိုးများ၏ လူနေမှုဘဝ ဗဟိုချက်မှာ ရှေးယခင်ကတည်းက စိုက်ပျိုးရေး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်လူမျိုးများ၏ လူနေမှုဘဝအတွက် ခြေနှစ်ချောင်းဖြင့် တလှမ်းချင်း လမ်းလျှောက်သော ၂ ချက်စည်းက ပိုမိုသင့်တော်ပြီး ၃ ချက်စည်းကို အသုံးမပြုခဲ့ကြဟု ( 1 ) ။
ထို့ပြင် သံစဉ်အနိမ့်အမြင့် (Scale) သည်လည်း ကွဲပြားပါသည်။ ဂီတ ( 2 )၊ 「ဒို·ရယ်·မီ·ဖာ·ဆို·လာ·စီ」 ဆိုသည့် ၇ သံစဉ် လှေကားထစ်ဟု တွေးမိသူများပြားပေလိမ့်မည်။ သို့သော် ထိုအရာသည် ဥရောပဒေသ၏ သံစဉ်အနိမ့်အမြင့် ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဂီတအားလုံးသည် ဒီလို ၇ သံစဉ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခြင်း မဟုတ်ပါ။ သာဓကအားဖြင့် အာရှတွင် ၅ သံစဉ်ကို အသုံးပြုသော ဒေသများပြားပါသည်။ ဂျပန်သည်လည်း ထိုအထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း တူညီသော ၅ သံစဉ် ဖြစ်ပါစေဦးတော့၊ သံစဉ်အနိမ့်အမြင့် တူညီမည်ဟု မဆိုနိုင်သောကြောင့် ၅ သံစဉ်ဟု ဆိုသော်လည်း ဒေသအလိုက် အမျိုးမျိုး ကွဲပြားပါသည်။
( 3 )၊ ယခုအထိ အကြောင်းအရာများကို ခေါင်းထဲထည့်ထားပြီး 「ဂီတသည် ကမ္ဘာ့ဘာသာစကား ဖြစ်သည်」 ဆိုသည့် ခဏခဏ သုံးလေ့ရှိသော ကြော်ငြာစကား၏ အဓိပ္ပာယ်ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဒီလို ပြောဆိုခြင်းသည် မှန်ကန်ပါသလား။
( 4 ) မှာ ရှင်းလင်းပါသည်။
ယခုအခါ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကျယ်ပြန့်ဆုံး အသုံးပြုနေသော ဘာသာစကားမှာ အင်္ဂလိပ်စာ ဖြစ်သည်ဟု ပြောနိုင်ပါသည်။ ထိုအင်္ဂလိပ်စာကို အသုံးပြုပါက မည်သည့်နိုင်ငံသို့ သွားသည်ဖြစ်စေ အကြမ်းဖျင်း ဆက်သွယ်ပြောဆိုနိုင်ပါသည်။ သို့သော် ( 5 )၊ ရိုးရှင်းစွာ 「အင်္ဂလိပ်စာသည် ကမ္ဘာ့ဘာသာစကား ဖြစ်သည်」 ဟု ပြောနိုင်ပါ့မလား။
ဂီတတွင်လည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်ပျက်နေသည်ဟု ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ရွေးချယ်စရာ မေးခွန်းများ (5)
မေးခွန်း 1(1)
မေးခွန်း 2(2)
မေးခွန်း 3(3)
မေးခွန်း 4(4)
မေးခွန်း 5(5)