ဖတ်ရှုရန် စာပိုဒ်
言うまでもないことだが、話を狭く学力だけに限って、それが高いのと、低いのとではどちらがいいか，という問い方をすれば答は明白である。それは高いほうがいいに決まっている。テストをやって、一○○点を取るのと、八〇点取るのとではどっちがいいでしょうと言ってるのと同じだ。それは一〇〇点を取るほうがいいのであり、それが可能かな、ということを調べるためにテストってものがあるのだ。 しかし、問い方を変えれば答はサンプルではなくなる。テストで一〇〇点を取る子と、八〇点しか取れない子では、どちらがいい子だろうか、と考えてみるのだ。 それだと、いちがいに（注）は①答えられない、という答になるはずである。 どちらがいい子か、という総合的評価ならば、テストの結果だけでとてもではないがあれこれ言えるはずがないのである。 それどころか、一〇〇点を取る子と、八〇点を取る子では、どちらが頭がいいだろうか、という問いにしてみても、そう簡単には答えられない。そのテストにおいては、一〇〇点取った子のほうが成績がよかった、というのは現実だが、頭がいいかどうかはそれとは別のことなのである。 そうは思えない、という人がいそうだ。テストでいい点を取ったのだもの、それは学力が上だということであり、そのことをもって頭がいいと認めてやるしかないじゃないか、と思う人が。 ②そういう人に私が聞いてみたいのは、あなたは、学力ってものを知力のことだと思っているんじゃないですか、ということだ。
ကိုးကားဘာသာပြန်ချက်
မြန်မာစာ
ပြောနေစရာပင်မလိုဘဲ အကြောင်းအရာကို စာပေသင်ယူနိုင်စွမ်းတစ်ခုတည်းကိုပဲ ကျဉ်းမြောင်းစွာကန့်သတ်ပြီး ယင်းစွမ်းရည်မြင့်မားခြင်းနှင့် နိမ့်ကျခြင်း ဘာကပိုကောင်းသလဲဟု မေးခွန်းထုတ်ပါက အဖြေမှာ ထင်ရှားပါသည်။ မြင့်မားသည်က ပိုကောင်းသည်မှာ သေချာပါသည်။ စာမေးပွဲဖြေဆိုရာတွင် အမှတ် ၁၀၀ ရခြင်းနှင့် အမှတ် ၈၀ ရခြင်း မည်သည့်အရာက ပိုကောင်းသလဲဟု မေးနေခြင်းနှင့် တူပါသည်။ အမှတ် ၁၀၀ ရခြင်းက ပိုကောင်းပြီး ယင်းသို့ရရှိနိုင်ပါသလားဆိုသည်ကို စစ်ဆေးရန် စာမေးပွဲဆိုသည့်အရာ ရှိနေခြင်းဖြစ်ပါသည်။
သို့သော် မေးခွန်းထုတ်ပုံကို ပြောင်းလဲလိုက်ပါက အဖြေမှာ ရိုးရှင်းတော့မည်မဟုတ်ပါ။ စာမေးပွဲတွင် အမှတ် ၁၀၀ ရသောကလေးနှင့် အမှတ် ၈၀ သာရသောကလေးတွင် မည်သည့်ကလေးက ပိုတော်သော/ပိုကောင်းသော ကလေးလဲဟု စဉ်းစားကြည့်ပါမည်။
ထိုသို့ဆိုလျှင် "တထစ်ချ ပုံသေပြော၍မရပါ" ဟူသော အဖြေဖြစ်လာရပါမည်။
မည်သည့်ကလေးက ပိုကောင်းသလဲဆိုသည့် ဘက်ပေါင်းစုံမှ သုံးသပ်အကဲဖြတ်မှုမျိုးဆိုလျှင် စာမေးပွဲရလဒ်တစ်ခုတည်းဖြင့် ဒါတွေဒါတွေပါဟု ဝေဖန်ပြောဆိုနိုင်မည် မဟုတ်ပါ။
ထိုမျှမက အမှတ် ၁၀၀ ရသောကလေးနှင့် အမှတ် ၈၀ ရသောကလေးတွင် မည်သူက ပိုဉာဏ်ကောင်းသလဲဆိုသည့် မေးခွန်းမျိုးဆိုလျှင်ပင် ထိုမျှလွယ်လွယ်ကူကူ ဖြေဆို၍မရပါ။ ထိုစာမေးပွဲတွင် အမှတ် ၁၀၀ ရသောကလေးက ရလဒ်ပိုကောင်းခဲ့သည်ဆိုသည်မှာ လက်တွေ့ဖြစ်သော်လည်း ဉာဏ်ကောင်းသလားဆိုသည်မှာ ယင်းနှင့် တခြားစီဖြစ်ပါသည်။
ထိုသို့မဟုတ်ဟု ထင်သောသူများလည်း ရှိနိုင်ပါသည်။ စာမေးပွဲတွင် အမှတ်ကောင်းကောင်းရခဲ့သည်ပဲ၊ ယင်းမှာ စာပေသင်ယူနိုင်စွမ်း ပိုမြင့်မားသည်ဆိုသည့် အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်ပြီး ထိုအချက်ဖြင့်ပင် ဉာဏ်ကောင်းသည်ဟု အသိအမှတ်ပြုပေးရုံမှလွဲ၍ အခြားမရှိပါဟု ထင်သောသူများပင် ဖြစ်သည်။
ထိုသို့သောသူများကို ကျွန်တော်မေးကြည့်ချင်သည်မှာ "သင်သည် စာပေသင်ယူနိုင်စွမ်းဆိုသည့်အရာကို ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးဟု ထင်မှတ်နေမိသည်မဟုတ်ပါလား" ဆိုသည့်အချက်ပင် ဖြစ်ပါသည်။
ရွေးချယ်စရာ မေးခွန်းများ (3)
မေးခွန်း 1３①答えられないのはなぜか。
မေးခွန်း 2４②そういう人はどんな人か。
မေးခွန်း 3５ この文章で筆者は言いたいことは何か。
