ไวยากรณ์ Soumatome 20 บท JLPT N4 บทที่ 13: V-dic + ことができます และรูปสามารถ

บทที่ 13: V-dic + ことができます และรูปสามารถ

Soumatome N4
8 ไวยากรณ์
Point 1S20P_L13_G1

ポイント1: ความหมายของรูปสามารถ

(1) ใช้แสดงความสามารถทางร่างกายหรือทักษะ

ใช้รูปสามารถเพื่อบอกว่าบุคคลหนึ่งมีความสามารถหรือทักษะในการทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง

ตัวอย่างการใช้งาน (2)
ヤンさんはギターが弾ひけます。
คุณยางเล่นกีตาร์ได้
山田やまださんはとても早はやく走はしることができます。
คุณยามาดะวิ่งได้เร็วมาก
Point 2S20P_L13_G2

ポイント1: ความหมายของรูปสามารถ

(2) เน้นว่าสามารถ / ไม่สามารถทำได้เนื่องจากสถานการณ์หรือเงื่อนไข

รูปสามารถยังใช้บอกว่าการกระทำนั้นทำได้หรือทำไม่ได้เนื่องจากสถานการณ์ เงื่อนไข หรือกฎ

ตัวอย่างการใช้งาน (2)
山やまの上うえでは夏なつでもスキーができます。
บนภูเขา แม้แต่ฤดูร้อนก็เล่นสกีได้
日本にっぽんでは、法律ほうりつで二十歳はたちにならないとお酒さけが飲のめません。
ในญี่ปุ่น ตามกฎหมาย หากอายุยังไม่ถึง 20 ปีก็ดื่มแอลกอฮอล์ไม่ได้
Point 3S20P_L13_G3

ポイント1: 形かたち (รูปแบบการแสดงความสามารถ)

(V辞書形じしょけい) こと / N + ができます

โครงสร้าง: (V รูปพจนานุกรม) こと / N + ができます
ข้อควรจำ: คำนามที่ใช้โดยตรงมักเป็นคำนามกริยา เช่น 見学けんがく、練習れんしゅう หรือคำนามที่มีความหมายของการกระทำอยู่แล้ว เช่น 外国語がいこくご、スポーツ、楽器がっき.

ตัวอย่างการใช้งาน (3)
タンさんは日本語にほんごを話はなすことができます。
คุณตันพูดภาษาญี่ปุ่นได้
タンさんは日本語にほんごができます。
คุณตันใช้ภาษาญี่ปุ่นได้
放送局ほうそうきょくは、午後ごご2時じから見学けんがくができます。
สามารถเข้าชมสถานีโทรทัศน์ได้ตั้งแต่บ่าย 2 โมง
Point 4S20P_L13_G4

ポイント2: วิธีผันรูปสามารถ

(1) การเปลี่ยนคำกริยาปกติเป็นรูปสามารถโดยตรง

กริยากลุ่ม 1: 会う → 会える、書く → 書ける、立つ → 立てる、飛ぶ → 飛べる
กริยากลุ่ม 2: 食べ + られる → 食べられる
กริยากลุ่ม 3: 来る → 来られる、する → できる

Point 5S20P_L13_G5

ポイント2: รูปแบบการเปลี่ยน (ต่อ)

① ~を + V (他動詞たどうし) → ~が + V (可能形かのうけい)

เมื่อสกรรมกริยาเปลี่ยนเป็นรูปสามารถ กรรมมักเปลี่ยนคำช่วยจาก 「を」 เป็น 「が」

ตัวอย่างการใช้งาน (1)
コンピューターを使つかう。→ コンピューターが使つかえる。
ใช้คอมพิวเตอร์ → สามารถใช้คอมพิวเตอร์ได้
Point 6S20P_L13_G6

ポイント2: รูปแบบการเปลี่ยน (ต่อ)

② 「辞書形じしょけい + ことができます」

รูปแบบนี้มีความหมายใกล้เคียงกับการใช้กริยารูปสามารถ
รูปสามารถใช้บ่อยกว่าในภาษาพูด
เมื่อประโยคมีหลายส่วนตามหลังและกริยาไม่ได้อยู่ในรูปพื้นฐาน มักใช้ 「ことができます」 เพื่อเชื่อมโครงสร้าง

ตัวอย่างการใช้งาน (4)
わたしは中国語ちゅうごくごの文ぶんを読よむことができますが、話はなすことはほとんどできません。
ฉันอ่านประโยคภาษาจีนได้ แต่แทบจะพูดไม่ได้เลย
授業中じゅぎょうちゅう、携帯けいたい 電話でんわを受うけたりかけたりすることはできません。
ระหว่างเรียน ไม่สามารถรับหรือโทรออกด้วยโทรศัพท์มือถือได้
入場券にゅうじょうけんを買かわないで会場かいじょうに入はいることはできません。
ไม่สามารถเข้าสถานที่จัดงานโดยไม่ซื้อตั๋วเข้าได้
とても疲つかれていて、立たち上あがることもできません。
เหนื่อยมากจนแม้แต่จะลุกขึ้นยืนก็ยังไม่ได้
Point 7S20P_L13_G7

ポイント3: ข้อควรระวังพิเศษ

(1) คำกริยา เช่น เข้าใจ ได้ยิน มองเห็น

คำกริยาที่มีความหมายเรื่องความสามารถหรือการรับรู้อยู่แล้ว เช่น 「わかる」「聞こえる」「見える」 ไม่ต้องเปลี่ยนเป็นรูปสามารถอีก

ตัวอย่างการใช้งาน (3)
テレビの音おとが大おおきくて、電話でんわの声こえがよく聞きこえません。
เสียงทีวีดังจนได้ยินเสียงทางโทรศัพท์ไม่ชัด
きょうは天気てんきがいいから、星ほしがよく見みえます。
วันนี้อากาศดีจึงมองเห็นดาวได้ชัด
山田やまだ先生せんせいはゆっくり話はなしてくださるので、よくわかります。
อาจารย์ยามาดะพูดช้าให้ จึงเข้าใจได้ดี
Point 8S20P_L13_G8

ポイント3: ข้อควรระวังพิเศษ (ต่อ)

(2) เมื่อประธานเป็นสิ่งของ

การที่ประธานเป็นสิ่งของไม่ได้หมายความว่าจะใช้รูปสามารถไม่ได้เสมอไป ในสองตัวอย่างนี้ต้องการบอกว่าสิ่งนั้นไม่ทำงานตามจริง จึงใช้รูปอกรรมกริยาปกติ 「流れません/動きません」 ส่วน 「流れられません/動けません」 เน้นความไม่สามารถและไม่เหมาะกับบริบท ทั้งนี้สิ่งของยังเป็นประธานของรูปสามารถได้เมื่อความหมายเหมาะสม

ตัวอย่างการใช้งาน (2)
(Sai) X あ、水みずがよく流ながれられません。
(Đúng) → あ、水みずがよく流ながれません。
ผิด: 水がよく流れられません。 → ถูก: 水がよく流れません。 อ๊ะ น้ำไหลไม่ดี
(Sai) X 電池でんちがないので、このおもちゃは動うごけません。
(Đúng) → 電池でんちがないので、このおもちゃは動うごきません。
ผิด: このおもちゃは動けません。 → ถูก: このおもちゃは動きません。 ของเล่นนี้ไม่ทำงานเพราะไม่มีแบตเตอรี่