世界中にバラの花は約2万5千種類ある。様々なバラが誕生したのは人工受粉の繰り返しによる品種改良が続けられてきたからだ。現在でも世界中のバラの育種家が新品種を生み出す競争を繰り広げている。毎年各地で品評会が開かれているが、63回ジュネーブ国際バラ新種コンクールで「金のバラ賞」に選ばれたのは、フランスから出品された病気に強いピンクと黄色のバラだった。 青いバラは英語で不可能という意味で使われている。多くの育種家が挑戦したが全て失敗に終わった。実はバラには青い色素がないのでできるはずがなかったのだ。手に入れられないと余計に欲しくなるのが人情だ。そこでオランダの会社が白いバラに染料を吸わせて青いバラを作って売り出した。1本600円ぐらいでかなり高めだが結構注文があるそうだ。この青いバラは本当に真っ青だ。難点は時間が経つと青い色が茎から流れ出てしまうことだ。しかし造花ではない、生きている本物のバラだ。 2004年にこれとは全く違う本物の青いバラが生まれた。人工授粉ではない。日本とオーストラリアの共同開発で青色の遺伝子を組み入れることに成功した。これは大変困難な研究だったがその途中で青いカーネーションのような副産物も生まれた。この青いバラは完成するまでに14年もかかり、更に発売までになんと5年も待たなければならなかった。2009年に1本2千円ほどで約6千本発売したが直ぐに完売となった。現在増産体制に入っているが、世界市場を目指すにはまだ時間がかかりそうだ。実はこのバラは確かに青い色素が含まれている本物の青いバラだが、見た目は青と言うより紫に近い。ただその色が何とも上品で見る人を感動させる。私はもうこれで十分だと思うが、将来もっと青いバラが誕生するかもしれない。 このような自然界にない物を創造することは生態系を壊すと(注1)危惧する人もいる。カーネーションは花粉をほとんど作らないし、青いバラは青色遺伝子が花粉にないので量産し販売しても問題が起きない。他の花の場合は遺伝子組み換えで作った新種が自然界の他の種に影響する可能性がある。しかし心配をよそに開発は熾烈を極めている。人間の欲望には限りがなく、今は百合や菊などの他の花でも青い花を作りだそうとしているが、自然界に影響するようなことだけは絶対に避けなければならない。私自身はどうしても青いバラを手に入れたいという欲望もなく、自然の花で十分だと考えている。研究者たちの探求心も理解できるが、自然界に悪い影響を与えるのではないかとの不安が拭いきれない。
Trên thế giới có khoảng 25.000 loài hoa hồng. Sự ra đời của nhiều giống hoa hồng khác nhau là nhờ quá trình cải tiến giống được duy trì qua việc thụ phấn nhân tạo lặp đi lặp lại. Ngay cả ngày nay, các nhà lai tạo hoa hồng trên khắp thế giới vẫn đang cạnh tranh để tạo ra các giống mới. Mỗi năm, các cuộc thi đánh giá được tổ chức ở nhiều nơi, và tại Cuộc thi Hoa hồng Giống mới Quốc tế Geneva lần thứ 63, giống hoa hồng màu hồng và vàng có khả năng kháng bệnh cao được trưng bày từ Pháp đã giành giải 'Hoa hồng Vàng'. Hoa hồng màu xanh lam thường được dùng trong tiếng Anh với ý nghĩa là điều không thể.
Nhiều nhà lai tạo đã thử thách nhưng tất cả đều thất bại. Thực ra, hoa hồng không có sắc tố xanh nên không thể tạo ra được. Không có được thì càng muốn có, đó là lẽ thường tình. Vì vậy, một công ty Hà Lan đã cho hoa hồng trắng hấp thụ thuốc nhuộm để tạo ra hoa hồng xanh và bán ra thị trường. Giá khoảng 600 yên mỗi cây, khá cao, nhưng nghe nói vẫn có khá nhiều đơn đặt hàng. Hoa hồng xanh này thực sự có màu xanh lam rực rỡ. Điểm trừ là theo thời gian, màu xanh sẽ chảy ra từ thân cây.
Tuy nhiên, đây không phải là hoa giả, mà là những bông hồng thật đang sống. Năm 2004, một bông hồng xanh thật sự hoàn toàn khác đã ra đời. Không phải do thụ phấn nhân tạo. Thông qua hợp tác nghiên cứu giữa Nhật Bản và Úc, họ đã thành công trong việc đưa gen màu xanh vào. Đây là một nghiên cứu vô cùng khó khăn, nhưng trong quá trình đó, một sản phẩm phụ giống như hoa cẩm chướng xanh cũng đã ra đời. Bông hồng xanh này mất 14 năm để hoàn thiện, và phải chờ thêm 5 năm nữa mới được phát hành.
Năm 2009, khoảng 6.000 cây được bán ra với giá khoảng 2.000 yên mỗi cây và đã cháy hàng ngay lập tức. Hiện tại, quy trình sản xuất đã được mở rộng, nhưng có vẻ vẫn cần thêm thời gian để hướng tới thị trường toàn cầu. Thực tế, đây quả thực là một giống hoa hồng xanh thật sự, chứa sắc tố xanh, nhưng về ngoại hình, màu sắc của nó gần với tím hơn là xanh. Tuy nhiên, màu sắc ấy vô cùng thanh nhã và khiến người xem phải xúc động. Tôi nghĩ như vậy là đủ rồi, nhưng trong tương lai, có thể sẽ có những bông hồng xanh hơn ra đời.
Một số người lo ngại rằng việc tạo ra những thứ không có trong tự nhiên như vậy có thể phá hủy hệ sinh thái (chú thích 1). Hoa cẩm chướng hầu như không tạo ra phấn hoa, và hoa hồng xanh không có gen màu xanh trong phấn hoa, nên việc sản xuất hàng loạt và bán chúng sẽ không gây ra vấn đề gì. Trong trường hợp của các loài hoa khác, các giống mới được tạo ra bằng kỹ thuật biến đổi gen có thể ảnh hưởng đến các loài khác trong tự nhiên. Tuy nhiên, bất chấp những lo ngại, việc phát triển đang diễn ra hết sức gay gắt.
Khao khát của con người là vô hạn, hiện tại họ đang cố gắng tạo ra hoa màu xanh từ các loài hoa khác như hoa bách hợp và hoa cúc, nhưng chúng ta tuyệt đối phải tránh bất kỳ tác động nào đến hệ sinh thái tự nhiên. Bản thân tôi không có khao khát nhất định phải có được bông hồng xanh, và tôi cho rằng hoa tự nhiên là đủ. Tôi có thể hiểu được tinh thần khám phá của các nhà nghiên cứu, nhưng nỗi lo ngại rằng điều này có thể gây ra những tác động tiêu cực đến thiên nhiên vẫn không thể xóa nhòa.