日本人は昔から言葉遊びが好きだ。詩の形式の一つである短歌ではよく1つの言葉に2つ以上の意味を持たせる①掛詞という技法が使われる。掛詞は表面上の意味の他に隠された意味を持たせる方法である。「花の色はうつりにけりな、いたづらにわが身世にふるながめせしまに」という小野小町（9世紀の女流歌人）の有名な短歌がある。この歌の「ながめ」には「長雨」と「眺め」、また「ふる」には「降る」と「経る」の意味がある。だからそれぞれ②前者の意味で訳すと「美しい花の色はいつの間にか色がさめてしまった。長雨が降っていた間に」となり、後者なら「私の顔だちもいいときは過ぎてしまった。つまらないことをあれこれ考えている間に」となる。掛詞も同音異義語があるからこそできるのだ。 言葉遊びの1つに「回文」がある。回文は前から読んでも後ろから読んでも同じ言葉になる。「新聞紙」はこれに当たる。「竹薮焼けた」も有名だ。「ぎなた読み」というのもある。これは言葉や文の区切りを間違えたりわざと違えて読んだりすることだ。有名なのは「ここではきものをぬいでください」だ。「ここで、履き物を脱いでください」あるいは「ここでは着物を脱いでください」になる。「履き物」と「着物」では大違いだ。間違えたら笑い事では済まない。同音異義語では他にも面白い話が伝わっている。「とんちの一休さん」の話だ。一休さんを困らせたい人が橋のそばに「このはし（注1）わたるべからず」と書いた。これで一休さんは橋を渡れないだろうとワクワクして見ていた。しかし一休さんは気にせず渡ってきた。どうして渡ったのだと聞いたら端ではなく真ん中を渡ったのですと（注2）とんちで答えたという話だ。 「語呂合わせ」もある。語呂合わせというのは言葉を似たような音の他の言葉に換えたり、数字に連想される音を当てはめて意味がある言葉や文にしたりすることだ。遊びの面もあるが、実用面でも使われる。数字を覚えるのに便利だからだ。1192なら「いいくに」などと言って覚える。神社で「ご縁」があるようにと「5円」玉を（注3）賽銭箱に入れる人も多い。反対に縁起が悪いと言って言葉を換えて使うこともある。語呂合わせではないが果物の「梨」をわざわざ「無し」の反対の「有り」に変えて「ありの実」と言ったりするのも面白い。このほかにも日本には様々な面白い言葉の使い方がある。
Người Nhật từ xưa đã thích chơi chữ. Trong thơ haiku, một hình thức thơ, kỹ thuật gọi là 'kakejō' (chơi chữ) thường được sử dụng, trong đó một từ mang hai hoặc nhiều hơn hai ý nghĩa. Kakejō là phương pháp gán thêm ý nghĩa ẩn bên cạnh ý nghĩa bề mặt. Có một bài haiku nổi tiếng của Ono no Komachi (nhà thơ nữ thế kỷ 9): 'Hana no iro wa utsu ni keri na, itazura ni waga miyo ni furu nagame se shima ni'. Trong bài thơ này, 'nagame' mang nghĩa 'mưa dài' và 'cảnh nhìn', còn 'furu' mang nghĩa 'rơi' và 'trôi qua'.
Vì vậy, nếu dịch theo nghĩa của ② phần trước, câu sẽ là "Màu sắc của những bông hoa đẹp đã phai nhạt mà không hay. Trong khi mưa dài ngày kéo dài", còn nếu theo phần sau thì sẽ là "Vẻ đẹp trên gương mặt tôi cũng đã qua đi. Trong khi tôi suy nghĩ đủ thứ chuyện vớ vẩn". Các từ ghép cũng chỉ có thể tồn tại nhờ vào các từ đồng âm khác nghĩa. Một trong những trò chơi ngôn ngữ là "câu văn xuôi". Câu văn xuôi là câu đọc từ trước ra sau hay từ sau ra trước đều giống nhau. "Báo giấy" là một ví dụ điển hình. "Rừng tre bị cháy" cũng rất nổi tiếng.
Còn có cả cách đọc 'ginata yomi'. Đó là việc đọc sai hoặc cố tình đọc sai chỗ ngắt của từ hoặc câu. Một ví dụ nổi tiếng là 'ここではきものをぬいでください'. Nó có thể được hiểu là 'Hãy cởi giày dép ở đây' hoặc 'Hãy cởi áo kimono ở đây'. 'Giày dép' và 'áo kimono' khác nhau rất nhiều. Nếu đọc sai, hậu quả sẽ không chỉ là một câu chuyện cười. Có nhiều câu chuyện thú vị khác được truyền lại về các từ đồng âm khác nghĩa. Đó là câu chuyện về 'Ikkyu thông minh'.
Có người muốn gây khó dễ cho Ikkyu nên đã viết lên bên cạnh cây cầu: 'Không được qua cây cầu này (chú thích 1)'. Họ háo hức chờ xem liệu Ikkyu có thể qua cầu hay không. Tuy nhiên, Ikkyu vẫn bình thản đi qua. Khi được hỏi tại sao lại qua được, ông đáp một cách dí dỏm rằng mình đã đi qua giữa cầu chứ không phải đầu cầu (chú thích 2). Ngoài ra, còn có cả các câu chơi chữ 'goroawase' nữa.
Goroawase là việc thay thế từ ngữ bằng những từ có âm thanh tương tự hoặc gán các âm thanh liên tưởng đến số để tạo thành những từ hoặc câu có ý nghĩa. Mặc dù mang tính giải trí, nó cũng được sử dụng trong thực tế vì giúp ghi nhớ các con số dễ dàng hơn. Ví dụ, 1192 có thể được nhớ là "ii kuni" (đất nước tốt đẹp). Nhiều người cũng bỏ 5 xu vào hòm công đức ở đền với hy vọng có "goyū" (duyên), vì số 5 gợi liên tưởng đến từ này. Ngược lại, đôi khi người ta thay thế từ ngữ để tránh những điều không may mắn.
Mặc dù không phải là một cách chơi chữ, nhưng việc cố ý thay đổi từ 'lí' (quả lê) thành 'có' (đối nghĩa của 'không có') để gọi là 'quả có' cũng rất thú vị. Ngoài ra, tiếng Nhật còn có nhiều cách sử dụng từ ngữ thú vị khác.
