毎年節分には、「鬼は外、福は内」と叫びながら豆を蒔く行事が各地で行われる。邪気を払って家族の無病息災、家内安全を願う伝統の行事だ。神社やお寺でも見かけるが、家庭で炒り豆を蒔いたり、年齢の数だけ食べたりした人は多いのではないだろうか。わが家も例外ではない。 節分といえば、忘れられない記憶がある。子どもがまだ2歳の時節分の日に自宅で豆をまいていたら、なぜか子どもが鼻の穴に豆を入れ、取れなくなってしまった。 最初はたかが豆ではないかと軽く考えていた。しかし鼻の穴を覗くと、小さな豆がすっぽりはまっていて手に負えそうもない。すぐ近くの小児科のお医者さんに診てもらったら「うまく入ったねえ。どれどれ」と言いながらしばらくいじっていたが、「こりゃあ、だめだ」と匙を投げてしまった。紹介してもらった最寄りの耳鼻咽喉科医院に子どもを連れて行ったけれど、その先生もほどなく「手に余ります」と言って、車で30分ほどかかる総合病院に行くよう勧めた。鼻の穴の豆は水分を吸ってだんだん膨らんでくる。ちょっと前まで「鬼は外、福は内」と楽しく過ごしていたのに、夜更けに車で郊外を彷徨うとは、まるで「外」に追い出された「鬼」ではないか。 病院に着くと、若い（注1）当直医や（注2）看護婦さんが出迎えてくれた。子どもの患部を診るや否や（注3）評定が始まった。「わあ、あるある。あっ、中に入ってしまった」「いっそのこと、奥に押し込んだらどうだろう」「気管に落ちると危ないですよ」「全身麻酔をかければ大丈夫でしょう」…。若い医者たちの無神経な会話を聞いているうち、私はだんだん頭に血が上ってきた。ちょっと待って欲しい。どんなに不肖でも、可愛いわが子に変わりはない。（注4）モルモットとは違うんだよ。小さな豆が起こした騒ぎは次第に大ごとになっていくようだった。 しかし事態はあっという間に（注5）一件落着した。耳鼻咽喉科の部長医師が急遽駆けつけて、例の豆を簡単に取り去ってくれたのだ。さすがは部長先生。医療の世界だって経験と技術がものを言うのだ。当直医や看護婦らは子どもを囲みながら笑顔を見せている。私もホッとした。そのとき付き添ってきた妻がポツンとこう言った。「私も子どものころ、鼻に豆を入れて大騒ぎになったのよね」。ふむ。わが家の厄災は「（注6）母子相伝」の呪いだったのか。病院の待合室で、①私はしばし呆然としてしまった。
Hàng năm vào ngày Setsubun, người ta thường tung đậu và hô lớn 'Quỷ đi ra ngoài, phúc vào trong' ở khắp các vùng. Đây là một nghi lễ truyền thống nhằm xua đuổi tà khí, cầu mong sức khỏe bình an cho gia đình và sự an lành cho cả nhà. Bạn có thể thấy điều này ở các đền thờ và chùa chiền, nhưng chắc hẳn nhiều người cũng đã từng tung đậu rang tại nhà hoặc ăn số hạt đậu tương ứng với tuổi của mình. Gia đình tôi cũng không ngoại lệ. Nói đến Setsubun, tôi có một ký ức không thể nào quên.
Vào ngày Setsubun, khi con tôi mới 2 tuổi, chúng tôi đang ném đậu trong nhà thì không hiểu sao bé đã nhét một hạt đậu vào lỗ mũi và không lấy ra được. Ban đầu, tôi nghĩ rằng chỉ là một hạt đậu thôi thì có gì đáng lo. Nhưng khi nhìn vào lỗ mũi, tôi thấy hạt đậu nhỏ vừa khít và dường như không thể lấy ra được. Tôi đưa bé đến bác sĩ nhi gần đó, bác sĩ nhìn vào và nói: 'Nhét vào khéo thật đấy. Để tôi xem nào', rồi fiddling một lúc nhưng cuối cùng bác sĩ cũng bỏ cuộc, nói: 'Thế này thì không xong rồi'.
Tôi đã đưa con đến phòng khám tai mũi họng gần nhất mà được giới thiệu, nhưng bác sĩ ở đó cũng nhanh chóng nói rằng 'vượt quá khả năng của tôi' và khuyên chúng tôi nên đến bệnh viện đa khoa cách đó khoảng 30 phút lái xe. Hạt đậu trong mũi đã hút nước và dần dần phình to ra. Chỉ một thời gian ngắn trước đó, chúng tôi còn vui vẻ với câu 'Ma ở ngoài, phúc ở trong', vậy mà giờ lại lang thang trên xe ở vùng ngoại ô lúc khuya, chẳng phải giống như con 'ma' bị đuổi ra 'ngoài' sao?
Khi đến bệnh viện, bác sĩ trực trẻ tuổi (chú thích 1) và các y tá (chú thích 2) đã ra đón. Ngay khi bắt đầu khám vùng tổn thương của đứa trẻ (chú thích 3), việc đánh giá đã bắt đầu. “Ồ, có, có. À, nó đã đi vào trong rồi”, “Thà đẩy nó vào sâu hơn thì sao?”, “Nếu rơi vào khí quản thì nguy hiểm đấy”, “Gây mê toàn thân thì sẽ ổn thôi”... Trong khi nghe cuộc trò chuyện thiếu tế nhị của các bác sĩ trẻ, tôi dần dần thấy nóng mặt. Xin hãy đợi một chút.
Dù có bất hiếu đến đâu, con mình vẫn là con mình. (Ghi chú 4) Nó không giống chuột hamster đâu. Mối lo do hạt đậu nhỏ gây ra dường như đang dần trở thành một vấn đề lớn. Tuy nhiên, mọi chuyện đã được giải quyết nhanh chóng (Ghi chú 5). Bác sĩ trưởng khoa Tai Mũi Họng đã vội vã đến và dễ dàng lấy ra hạt đậu đó. Đúng là bác sĩ trưởng. Trong thế giới y tế, kinh nghiệm và kỹ năng cũng rất quan trọng. Bác sĩ trực và các y tá đang bao quanh đứa trẻ với nụ cười. Tôi cũng cảm thấy nhẹ nhõm.
Lúc đó, người vợ đi cùng tôi bỗng dưng nói: 'Tôi cũng từng nhét đậu vào mũi hồi nhỏ và gây ra một trận náo loạn'. Ừm. Hóa ra tai ương của gia đình tôi là lời nguyền 'truyền từ mẹ sang con' (chú thích 6) sao. Trong phòng chờ của bệnh viện, ①tôi đã sững sờ trong chốc lát.
