現在世界の10億人とも言われる貧困層の人々を中心に慢性的に食糧危機が続いている。2008年に世界中を食料価格の高騰が襲い、食料を求めて暴動が起きた。国連食糧農業機関(FAO)によると2009年にはアフリカのケニア・エチオピアを中心に2300万人が飢餓状態に陥った。原因は主に1.人口の増加、2.異常気象による不作、3.砂漠化などによる耕地の減少、4.バイオ燃料への転化、5.投機などだ。世界の人口は2025年には80億に膨れる見込みだから更に食料不足が進む。食料輸出国だった国も自国民の食糧確保に事欠くようになる恐れがある。1番の原因は主に人口増加が激しい発展途上国の問題だ。2番、3番は地球の温暖化問題だから、世界中で早急に二酸化炭素の削減に取り組むことだ。4番はエネルギー問題で食用トウモロコシなどのバイオ燃料への転換が原因だ。これに対してはバイオ燃料に食料を使わないなどの取り決めが必要だと思う。5番は金融政策によりある程度は解決できるはずだが、市場を考えるとかなり難しいことがわかる。どれもが一朝一夕には解決できないことばかりだ。日本の場合、食料自給率が40%前後で危機的状況だ。 将来はお金があっても売って貰えないようになるかもしれない。しかし現在多くの日本人は食糧危機など、どこの話かとばかりに毎日贅沢な食事をしたり、食べ残しをしたり、食べすぎて病気になったりしている。食料の25%を捨てていると聞くと心が痛む。解決策として穀物をそのまま食べれば食糧危機はかなり遠のく。家畜の飼育には大量の穀物が必要で、牛は8〜10倍、豚5倍、鶏2〜3倍の穀物が必要だそうだ。食生活の変化が食料不足の原因とも言える。肉を食べるなというのではないが、日本人が食べすぎているのも確かだ。反省すべきではないか。日本は世界の国と協力して上記で述べた原因を取り除く努力をするべきだ。 しかし今各国は自国民の食糧確保にばかり目が向いている。ヨーロッパや韓国、最近では中国までが安いアフリカやアジア、ロシア、東欧、南米の国の土地を買ったり長期で借りたりしている。日本も同じことをするかもしれない。しかしこの政策が将来的にうまくいくかどうかはわからない。その国の食料が不足すれば必ず大問題になるからだ。私は日本はまず(注)休耕田を活用するべきだと思う。今、安い輸入食物に押されて日本の農業は疲弊している。各地に多くの荒れた休耕田がある。早急に農地に戻すことだ。農地法のせいで新たに農業に参入することが難しいそうだが、新規参入者を増やし農業を活性化する政策に変更するべきだ。①農業の未来に希望が出てきたとき、食料危機のかなりの部分が解決するのではないだろうか。
Hiện nay, tình trạng khủng hoảng lương thực mãn tính đang tiếp diễn, chủ yếu tập trung vào khoảng 1 tỷ người nghèo trên thế giới. Năm 2008, giá lương thực tăng vọt trên toàn cầu, dẫn đến các cuộc bạo động do thiếu hụt thực phẩm. Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên Hợp Quốc (FAO), năm 2009, khoảng 23 triệu người, chủ yếu ở Kenya và Ethiopia thuộc châu Phi, đã rơi vào tình trạng nạn đói. Nguyên nhân chính bao gồm: 1. Tăng dân số, 2. Mùa màng thất bát do thời tiết cực đoan, 3. Giảm diện tích đất canh tác do sa mạc hóa, 4. Chuyển đổi sang sản xuất nhiên liệu sinh học, và 5. Đầu cơ.
Dân số thế giới dự kiến sẽ tăng lên 8 tỷ vào năm 2025, khiến tình trạng thiếu lương thực trở nên trầm trọng hơn. Các quốc gia từng là nước xuất khẩu lương thực cũng có nguy cơ không đủ đảm bảo nguồn cung cho người dân trong nước. Nguyên nhân chính là sự gia tăng dân số nhanh chóng ở các quốc gia đang phát triển. Nguyên nhân thứ hai và thứ ba là vấn đề nóng lên toàn cầu, do đó cần khẩn trương cắt giảm lượng khí thải carbon dioxide trên toàn thế giới. Nguyên nhân thứ tư là vấn đề năng lượng, do việc chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học như ngô dùng làm thực phẩm.
Đối với điều này, tôi nghĩ cần có các thỏa thuận như không sử dụng lương thực cho nhiên liệu sinh học. Vấn đề thứ năm có thể được giải quyết ở một mức độ nào đó bằng chính sách tài chính, nhưng khi xem xét thị trường, có thể thấy rằng điều này khá khó khăn. Tất cả đều là những vấn đề không thể giải quyết trong một sớm một chiều. Trong trường hợp của Nhật Bản, tỷ lệ tự cung tự cấp lương thực chỉ khoảng 40%, một tình trạng nguy cấp. Trong tương lai, có thể sẽ có tình trạng dù có tiền cũng không ai bán cho.
Tuy nhiên, hiện nay nhiều người Nhật Bản dường như coi khủng hoảng lương thực là chuyện của người khác, hàng ngày vẫn ăn uống xa xỉ, để thừa thức ăn hoặc ăn quá mức dẫn đến bệnh tật. Nghe nói 25% lượng thực phẩm bị lãng phí khiến tôi đau lòng. Một giải pháp là ăn ngũ cốc nguyên hạt, điều này có thể giúp đẩy lùi khủng hoảng lương thực đáng kể. Việc chăn nuôi gia súc cần một lượng lớn ngũ cốc; bò cần 8 đến 10 lần, lợn cần 5 lần và gà cần 2 đến 3 lần lượng ngũ cốc so với con người. Sự thay đổi trong chế độ ăn uống cũng có thể được coi là nguyên nhân gây ra tình trạng thiếu lương thực.
Không phải là không nên ăn thịt, nhưng quả thực người Nhật đang ăn quá nhiều. Chúng ta có nên suy ngẫm lại không? Nhật Bản nên hợp tác với các quốc gia trên thế giới để nỗ lực loại bỏ các nguyên nhân đã nêu ở trên. Tuy nhiên, hiện tại các quốc gia chỉ tập trung vào việc đảm bảo lương thực cho công dân của mình. Châu Âu, Hàn Quốc và gần đây cả Trung Quốc đều đang mua hoặc thuê dài hạn đất đai từ các quốc gia có giá rẻ ở châu Phi, châu Á, Nga, Đông Âu và Nam Mỹ. Nhật Bản cũng có thể sẽ làm điều tương tự.
Tuy nhiên, không ai biết liệu chính sách này có thành công trong tương lai hay không. Bởi vì nếu quốc gia đó thiếu lương thực, chắc chắn sẽ trở thành một vấn đề lớn. Tôi nghĩ rằng trước tiên Nhật Bản nên (chú thích) tận dụng các cánh đồng bỏ hoang. Hiện nay, nông nghiệp Nhật Bản đang suy kiệt do bị áp lực từ thực phẩm nhập khẩu giá rẻ. Có rất nhiều cánh đồng bỏ hoang bị bỏ mặc ở khắp nơi. Cần phải đưa chúng trở lại thành đất nông nghiệp một cách khẩn cấp. Nghe nói do Luật Đất nông nghiệp mà việc tham gia vào nông nghiệp trở nên khó khăn, nhưng chính sách nên được thay đổi để tăng số lượng người mới tham gia và kích hoạt nông nghiệp.
Khi hy vọng xuất hiện cho tương lai của nông nghiệp, liệu phần lớn của cuộc khủng hoảng lương thực có được giải quyết không?