ไวยากรณ์ JLPT N1 Shinkanzen บทที่ 9: ~とあれば・~たら最後・~ようでは (ถ้าเป็น... / เมื่อ...แล้ว / ถ้ายังคง...)

~とあれば・~たら最後・~ようでは (ถ้าเป็น... / เมื่อ...แล้ว / ถ้ายังคง...)

JLPT N1
Shinkanzen N1 • 5 ไวยากรณ์หลัก
Point 1N1_L9_G1

1. ~とあれば

โครงสร้างประโยค
คำนาม N / รูปธรรมดา + とあれば
ความหมาย: หากเป็นกรณีพิเศษนี้ / หากเพื่อ... ก็...

คำอธิบาย: หมายถึง “ถ้าเป็นเช่นนั้นจริง / หากอยู่ในกรณี...” ประโยคหน้าเสนอเงื่อนไขหรือสถานการณ์พิเศษ แล้วประโยคหลังกล่าวถึงการตัดสิน การกระทำ เจตนา ความมุ่งมั่น หรือผลที่ถือว่าเป็นธรรมชาติตามเงื่อนไขนั้น
✓ มักใช้เมื่อเงื่อนไขในประโยคหน้ามีความพิเศษหรือสำคัญพอที่จะเป็นเหตุผลรองรับประโยคหลัง

ประโยคตัวอย่าง (2)
社長しゃちょうの命令めいれいとあれば、どんなに困難こんなんなことでもやらなければならない。
หากเป็นคำสั่งของประธานบริษัท ไม่ว่าจะยากลำบากเพียงใดก็ต้องทำ
患者かんじゃの命いのちを救すくうためとあれば、医者いしゃは全力ぜんりょくを尽つくすものだ。
หากเป็นเพื่อช่วยชีวิตผู้ป่วย แพทย์ย่อมทุ่มเทกำลังทั้งหมดอย่างเต็มที่
Point 2N1_L9_G2

2. ~たら最後 / ~たが最後

โครงสร้างประโยค
Vた + ら最後さいご / が最後さいご
ความหมาย: เมื่อ...ขึ้นมาแล้ว ก็จะ... (มักนำไปสู่ผลที่ไม่พึงประสงค์หรือควบคุมได้ยาก)

คำอธิบาย: แสดงว่าเมื่อเหตุการณ์ในประโยคหน้าเกิดขึ้นแล้ว สภาพหรือผลในประโยคหลังจะตามมาและยากที่จะหยุดหรือเปลี่ยนแปลง
✓ ผลที่ตามมามักเป็นสิ่งไม่พึงประสงค์ เป็นลบ หรือควบคุมได้ยาก ใช้ได้ทั้งกับเหตุการณ์จริงและการสมมติ

ประโยคตัวอย่าง (2)
彼かれは怒おこったが最後さいご、だれにも止とめられない。
ถ้าเขาโกรธขึ้นมาเมื่อไร ก็ไม่มีใครหยุดเขาได้
ギャンブルに手てを出だしたら最後さいご、全財産ぜんざいさんを失うしなってしまうだろう。
ถ้าเข้าไปยุ่งกับการพนันเมื่อไร คงลงเอยด้วยการเสียทรัพย์สินทั้งหมด
Point 3N1_L9_G3

3. ~ようでは

โครงสร้างประโยค
รูปธรรมดา + ようでは
* คำคุณศัพท์ Na だ -> な / である
* คำนาม N だ -> である
ความหมาย: ถ้ายังอยู่ในสภาพแย่แบบนี้ต่อไป ผลลัพธ์ก็จะไม่ดี

คำอธิบาย: กล่าวถึงสภาพ วิธีการ หรือระดับที่ผู้พูดเห็นว่าไม่ดีหรือไม่เพียงพอ แล้วตัดสินว่าหากยังเป็นเช่นนั้นก็ยากที่จะได้ผลตามที่หวัง
✓ มักมีนัยตำหนิ กังวล หรือเตือน

ประโยคตัวอย่าง (2)
こんな基本的きほんてきなミスをするようでは、プロにはなれない。
ถ้ายังทำผิดพื้นฐานแบบนี้อยู่ ก็เป็นมืออาชีพไม่ได้หรอก
こんなにすぐに諦あきらめるようでは、成功せいこうはできないだろう。
ถ้ายอมแพ้ง่ายๆ เร็วขนาดนี้ ก็คงประสบความสำเร็จไม่ได้
Point 4N1_L9_G4

4. ~なしに(は) / ~なしでは / ~なくして(は)

โครงสร้างประโยค
คำนาม N + なしに(は) / なしでは / なくして(は)
Vる (รูปพจนานุกรม) + こと + なしに(は) / なしでは / なくして(は)
ความหมาย: ถ้าไม่มี... ก็ไม่สามารถ...ได้

คำอธิบาย: ~なしに หมายถึง “โดยไม่มี A / โดยไม่ทำ A...” ส่วน ~なしには / ~なしでは / ~なくしては มอง A ว่าเป็นเงื่อนไขจำเป็น หากไม่มี A ก็ยากหรือเป็นไปไม่ได้ที่จะทำ/บรรลุ B
✓ รูปที่มี は หรือ では มักตามด้วยข้อความเชิงปฏิเสธหรือความเป็นไปไม่ได้ เช่น “ทำไม่ได้” “ไม่สำเร็จ” หรือ “ไม่อาจมีได้”

ประโยคตัวอย่าง (2)
皆みなさんの協力きょうりょくなくしては、このプロジェクトを成功せいこうさせることはできない。
หากปราศจากความร่วมมือจากทุกคน ก็ไม่สามารถทำให้โครงการนี้ประสบความสำเร็จได้
言葉ことばの理解りかいなしには、日本にほんの文化ぶんかを深ふかく理解りかいすることは不可能ふかのうだ。
หากไม่เข้าใจภาษา ก็เป็นไปไม่ได้ที่จะเข้าใจวัฒนธรรมญี่ปุ่นอย่างลึกซึ้ง
Point 5N1_L9_G5

5. ~くらいなら

โครงสร้างประโยค
Vる (รูปพจนานุกรม) + くらいなら
ความหมาย: ถ้าต้อง... สู้...เสียยังดีกว่า

คำอธิบาย: ใช้เมื่อผู้พูดมองว่าสิ่งในประโยคหน้าไม่พึงประสงค์ แล้วเสนอทางเลือกในประโยคหลังในความหมายว่า “ถ้าต้อง A สู้ B เสียยังดีกว่า”
✓ B อาจไม่ใช่ทางเลือกที่ดีที่สุด แต่ผู้พูดเห็นว่าดีกว่า A มักแสดงความไม่ชอบหรือความต้องการหลีกเลี่ยง A โดยความรุนแรงขึ้นอยู่กับบริบท

ประโยคตัวอย่าง (2)
嫌いやな仕事しごとをするくらいなら、会社かいしゃを辞やめたほうがましだ。
ถ้าต้องทำงานที่เกลียด สู้ลาออกจากบริษัทเสียยังดีกว่า
あいつに頭あたまを下さげて謝あやまるくらいなら、死しんだほうがいい。
ถ้าต้องก้มหัวขอโทษหมอนั่น สู้ตายเสียยังดีกว่า