1. ~てはじめて (ต่อเมื่อ...จึง...)
ต่อเมื่อการกระทำ/เหตุการณ์ (1) เกิดขึ้นแล้ว จึงตระหนัก เข้าใจ หรือบรรลุ (2)
✓ ประโยคหน้าใช้ได้กับกริยาหลายชนิด ทั้งสกรรม/อกรรม และมี/ไม่มีเจตนา
2. ~上で(は) / ~上の (หลังจาก... / ในแง่ของ...)
N の + 上で
รูปแบบนี้มี 2 ความหมายที่ต่างกัน:
- A: ทำ (1) ก่อน แล้วจึงตัดสินใจ/ทำ (2) ตามผลของ (1) โดย (1) เป็นขั้นเตรียมสำหรับ (2) และมักมีประธาน/เจตนาเดียวกัน
- B: เมื่อใช้กับ N หมายถึง มุมมอง เกณฑ์ หรือแหล่งข้อมูล เช่น ปฏิทิน ข้อมูล ทฤษฎี แผนที่ เป็นต้น
3. ~次第(しだい) (ทันทีที่...)
N + 次第
ความหมาย: ทันทีที่ V1 เสร็จ ก็ทำ V2 ต่อทันที (= したらすぐに)
✓ ใช้เมื่อการเสร็จสิ้นขึ้นอยู่กับเวลา/ความคืบหน้าเป็นหลัก
✓ ประโยคหลังมักแสดง ความตั้งใจ คำขอ หรือแผน ของผู้พูด จึงปกติไม่ใช้รูปอดีตหรือการคาดเดา
4. ~て以来 / ~てこのかた (นับตั้งแต่...)
Vて + このかた
ความหมาย: นับตั้งแต่เหตุการณ์ (1) เกิดขึ้น สภาพ/สถานการณ์ (2) ก็ยังดำเนินต่อมาจนถึงปัจจุบัน
✓ このかた เป็นทางการกว่า 以来
✓ เหตุการณ์ (1) เป็นเหตุการณ์ในอดีตที่ทำหน้าที่เป็นจุดอ้างอิงเวลา
✓ ไม่ใช้กับอนาคต
5. ~てからでないと / ~てからでなければ (ถ้ายังไม่...ก็ไม่สามารถ...)
ความหมาย: ถ้ายังไม่ทำ V1 ก่อน ก็ไม่สามารถเกิด/ทำ V2 ได้
✓ V2 จะเป็นไปได้ก็ต่อเมื่อเงื่อนไข V1 สำเร็จแล้ว
✓ ประโยคหลังเป็นรูปปฏิเสธหรือมีนัยปฏิเสธ เช่น “ทำไม่ได้”, “ยาก”, “เป็นไปไม่ได้”