၁။ ~際(に) (...သောအခါ / ...ချိန်တွင် / အခါသမယ)
Vる / Vた + 際(に)
とき (အခါ) နှင့် အဓိပ္ပာယ်တူသော်လည်း ပို၍ တရားဝင်ဆန်သော အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။
✓ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လုပ်ဆောင်သော အပြုအမူကို ပြသည့် နာမ်၊ ကြိယာများနှင့် တွဲသုံးလေ့ရှိသည်။
✓ အများပြည်သူဆိုင်ရာ ကြေညာချက်များ၊ လမ်းညွှန်စာရွက်စာတမ်းများတွင် အသုံးများပြီး နေ့စဉ်ဘဝတွင် သုံးလေ့မရှိပါ။
၂။ ~に際して / ~にあたって (အခါသမယတွင် / မစတင်မီ)
Vる + に際して / にあたって
✓ နှစ်ခုစလုံးကို အထူးရည်ရွယ်ချက်ရှိသော၊ များသောအားဖြင့် တစ်ကြိမ်သာဖြစ်လေ့ရှိသော အခါသမယများ (ဥပမာ မင်္ဂလာဆောင်၊ ဆိုင်ဖွင့်ပွဲ၊ စတင်ခြင်း...) တွင် သုံးသည်။
✓ にあたって: ဝမ်းမြောက်ဖွယ်ရာ၊ အပြုသဘောဆောင်သော အခါသမယများတွင် သုံးသည်။ အဆိုးဘက်ဆန်သော အခြေအနေများ (ဆေးရုံတင်ရခြင်း၊ ဒေဝါလီခံရခြင်း...) တွင် သုံးလေ့မရှိပါ။
✓ に際して: တိကျသော အခြေအနေများတွင် သုံးပြီး အလွန်တရားဝင်ဆန်သော အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။
၃။ ~たとたん(に) (...လိုက်တာနဲ့ ချက်ချင်းပဲ)
✓ ရှေ့ဝါကျ: အချိန်ခဏလေးအတွင်း ဖြစ်ပေါ်သော လုပ်ရပ် သို့မဟုတ် အပြောင်းအလဲကို ပြသည့် ကြိယာ (မတ်တတ်ရပ်သည်၊ တံခါးဖွင့်သည်၊ မျက်လုံးဖွင့်သည်...)။
✓ နောက်ဝါကျ: ပြောဆိုသူ မျှော်လင့်မထားသော၊ ရုတ်တရက် အံ့သြဖွယ် ဖြစ်ရပ်ကို ဖော်ပြသည် → အမြဲတမ်း အတိတ်ကာလပုံစံ (Past Tense) ဖြင့်သာ သုံးသည်။
၄။ ~(か)と思うと / ~(か)と思ったら (...တယ်လို့ ထင်လိုက်တာနဲ့ ချက်ချင်းပဲ)
အဓိပ္ပာယ်: ခုလေးတင် ...တယ်လို့ ထင်လိုက်တာနဲ့ (တစ်ချိန်တည်းနီးပါး)။
✓ ကိစ္စတစ်ခုဖြစ်ပြီးပြီးချင်း ရုတ်တရက် အပြောင်းအလဲဖြစ်သွားကြောင်း ပြောပြရာတွင် သုံးသည်။
✓ ပြောဆိုသူ၏ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ရပ်များအတွက် မသုံးရပါ (အကြောင်းမှာ နောက်ဝါကျသည် အံ့သြမှု သို့မဟုတ် မမျှော်လင့်ထားမှုကို ပြသသောကြောင့်ဖြစ်သည်)။
၅။ ~か~ないかのうちに (...မ...ချင်း / ...လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်)
အဓိပ္ပာယ်: မ...ရသေးခင်မှာပဲ / ...ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်းပဲ။
✓ ကိစ္စ ၁ ပြီးတာနဲ့ ကိစ္စ ၂ က ချက်ချင်းဖြစ်ပေါ်လာသည် → အမြန်နှုန်းမှာ "တစ်ပြိုင်နက်တည်းနီးပါး" ဖြစ်ပြီး `かと思うと / かと思ったら` ထက် ပို၍မြန်ဆန်၊ ချက်ချင်းဖြစ်ပေါ်မှုကို အလေးပေးသည်။
✓ V1 သည် အချိန်ခဏလေးအတွင်းဖြစ်သော ကြိယာ (ရောက်သည်၊ ပြီးသည်၊ လှဲချသည်...) ဖြစ်သည်။