၁။ ~最中だ (...လုပ်နေတဲ့ အလယ်တည့်တည့်မှာ)
Vている + 最中だ / に
လုပ်ရပ်တစ်ခု သို့မဟုတ် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု၏ အလယ်တည့်တည့်တွင် (...ဖြစ်သည်)။
✓ လုပ်ရပ် သို့မဟုတ် ဖြစ်ရပ်တစ်ခု အလယ်တည့်တည့်တွင် ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြသည်။
✓ ~最中に နှင့်ဆိုလျှင် နောက်ဝါကျတွင် ထိုဖြစ်စဉ်အတွင်း ဝင်ရောက်ဖြစ်ပေါ်လာသော၊ မကြာခဏ မမျှော်လင့်သော သို့မဟုတ် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော အဖြစ်အပျက်ကို ဖော်ပြသည်။
၂။ ~うちに (...တုန်း / ...နေစဉ်အတွင်း)
Vる / Vている / Vない + うちに
Aい / Aな + うちに
~うちに တွင် အဓိက အသုံး ၂ မျိုးရှိသည်-
- A: တစ်ခုခုမဖြစ်ခင် သို့မဟုတ် အခြေအနေကောင်းနေသေးတဲ့ အချိန်လေးအတွင်းမှာ နောက်ဝါကျကို အခွင့်အရေးယူပြီး လုပ်ဆောင်သည် (နောက်ဝါကျတွင် ပြောဆိုသူ၏ ဆန္ဒပါဝင်သည်)။
- B: ရှေ့ဝါကျဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပေါ်နေစဉ်အတွင်း အချိန်တစ်ခု၌ နောက်ဝါကျ၏ အပြောင်းအလဲက သဘာဝအလျောက် ဖြစ်ပေါ်လာသည် (နောက်ဝါကျတွင် ပြောဆိုသူ၏ ဆန္ဒ မပါဝင်ပါ)။
၃။ ~ばかりだ / ~一方だ (တဖြည်းဖြည်း ...လာသည် / ဆက်တိုက် ...လာသည်)
✓ ပြောင်းလဲမှုသည် ဦးတည်ချက်တစ်ခုတည်းသို့သာ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း ပြသသည် (ပိုပိုပြီး...)။
✓ ပြောင်းလဲမှုကိုပြသော ကြိယာများ (တိုးလာသည်၊ လျော့သွားသည်၊ ဆိုးရွားလာသည်...) နှင့် တွဲသုံးသည်။
✓ ばかりだ ကို အဆိုးဘက်ဆန်သော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် သုံးလေ့ရှိသည်။
✓ ဝါကျအလယ်တွင် အကြောင်းပြချက်အဖြစ် သုံးသောအခါ → ばかりで / 一方なので ဟု ပြောင်းလဲသည်။
၄။ ~(よ)うとしている (လုပ်တော့မည် / ဖြစ်တော့မည်)
✓ အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ "V တော့မည့်" အခြေအနေကို ဖော်ပြရာတွင် သုံးသည်။
✓ အချိန်ခဏလေးအတွင်း ဖြစ်ပေါ်သော ကြိယာများနှင့် တွဲသုံးလေ့ရှိသည်။
✓ もうすぐ ထက် ပို၍ တရားဝင်ဆန်ပြီး ခက်ခဲသော အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။
၅။ ~つつある (တဖြည်းဖြည်း ...လာနေသည်)
✓ အရာဝတ္ထု / ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ပြောင်းလဲနေဆဲ လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း ရှိနေသည် → "တဖြည်းဖြည်း ...လာနေသည်"။
✓ အခြေအနေပြ ကြိယာများနှင့် ပြောင်းလဲမှုကို ပြသော ကြိယာများဖြင့် တွဲသုံးလေ့ရှိသည်။
၆။ ~つつ (...ရင်းနဲ့ / ...ရင်း တစ်ဖက်ကလည်း)
✓ လုပ်ရပ် သို့မဟုတ် အခြေအနေ နှစ်ခု တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းကို ဖော်ပြသည်- “V1 လုပ်ရင်း V2 လုပ်သည်”။
✓ အခြေခံအားဖြင့် လုပ်ရပ်နှစ်ခု၏ ကတ္တားသည် တူညီသည်။
✓ ~ながら နှင့် ဆင်တူသော်လည်း ~つつ သည် ပိုမို စာရေးဟန်ဆန်ပြီး တရားဝင် သည်။