Point 1N2_L3_G1
1. ～てはじめて (Kể từ khi... thì mới...)
Cấu trúc mẫu câu
Vて + はじめて
Chỉ sau khi làm việc (1) thì mới nhận ra, hiểu ra hoặc đạt được việc (2).
✓ Vế 1 có thể dùng với nhiều loại động từ: tự động từ, tha động từ, có ý chí hoặc không có ý chí.
Ví dụ minh họa (6)
病気になってはじめて健康のありがたさがわかる。
Chỉ sau khi bị bệnh tôi mới hiểu được tầm quan trọng của sức khỏe.
実際に現地の様子を見てはじめて、今回の地震のひどさを知った。
Sau khi nhìn tận mắt tình hình ở địa phương đó, tôi mới hiểu được sự tàn phá dữ dội của trận động đất lần này.
他人に言われてはじめて自分がわがままだとわかった。
Sau khi bị người khác nói, tôi mới nhận ra là mình thật bướng bỉnh (ích kỷ).
相手の話の途中で話を始めるくせがあると、人に言われてはじめて気がついた。
Tôi có thói xấu hay xen vào khi người khác đang nói, sau khi bị người khác bảo thì tôi mới nhận ra điều đó.
山田先生の指導を受けてはじめて、生物の観察が面白いと思うようになった。
Từ khi được thầy Yamada hướng dẫn thì tôi mới thấy được rằng việc quan sát các loài sinh vật thật là thú vị.
チャンスがあってはじめて、才能が生きてくるのではないだろうか。
Chẳng phải là chỉ sau khi có được cơ hội, thì mình mới biết là mình có năng lực (tài năng) đến đâu hay sao.
Point 2N2_L3_G2
2. ～上で（は） / ～上の (Sau khi... / Trên phương diện...)
Cấu trúc mẫu câu
A. Sau khi làm V... kỹ lưỡng thì...
Vた + 上でN の + 上で
B. Trên phương diện / Theo nguồn...
N + 上（で / では / の）Mẫu này có 2 cách dùng khác nhau:
- A: Trước tiên tiến hành việc (1), sau đó dựa trên kết quả của (1) để quyết định hoặc thực hiện việc (2). Việc (1) là bước chuẩn bị cho việc (2); thường cùng chủ ngữ và cùng ý chí.
- B: Dùng với N để chỉ phương diện, căn cứ hoặc nguồn thông tin, như lịch, dữ liệu, lý thuyết, bản đồ...
Ví dụ minh họa (6)
文書が保存されていることを確かめた上で、パソコンをシャットダウンしてください。
Sau khi xác nhận tài liệu đã được lưu kỹ càng, hãy tắt máy tính.
経済的なことをよく考えた上で、進路を決める必要がある。
Chúng ta cần quyết định lộ trình sau khi đã suy nghĩ kĩ càng về vấn đề kinh tế.
自分一人では決められませんので、家族と相談した上で、お返事をいたします。
Một mình tôi không thể đưa ra quyết định được, do vậy sau khi thảo luận kỹ lưỡng với gia đình thì tôi mới xin phép đưa ra câu trả lời.
この列車には特急券が必要です。あらかじめ特急券をお買い求めの上、ご乗車ください。
Chuyến tàu điện này cần vé tàu siêu tốc. Sau khi mua xong vé siêu tốc, xin mời quý khách lên xe. (お買い求め đóng vai trò như 1 Noun).
暦の上ではもう秋なのに、まだまだ暑い日が続いている。
Theo trên lịch thì lẽ ra đã là mùa thu rồi, vậy mà những ngày nóng nực vẫn cứ kéo dài.
データの上では今月の車の売り上げが急増している。
Theo trên số liệu thì doanh số xe hơi tháng này đang tăng vọt.
Point 3N2_L3_G3
3. ～次第（しだい） (Ngay sau khi...)
Cấu trúc mẫu câu
Vます + 次第
N + 次第
N + 次第
Ý nghĩa: V1 hoàn thành thì lập tức làm V2. (= したらすぐに)
✓ Đi kèm với sự việc chỉ còn phụ thuộc vào thời gian để hoàn thành.
✓ Vế sau thường là hành động thể hiện nguyện vọng hoặc ý chí của người nói (Hãy..., Sẽ...). Vì vậy không dùng quá khứ hay phỏng đoán ở vế sau.
Ví dụ minh họa (5)
詳しいことがわかり次第、ご連絡いたします。
Ngay sau khi nắm rõ thông tin chi tiết, chúng tôi xin phép được liên lạc lại với bạn.
全員集まり次第、出発します。
Khi mọi người tập trung đầy đủ chúng ta sẽ xuất phát ngay.
留学期間が終わり次第、帰国して就職するつもりです。
Sau khi thời gian du học kết thúc, tôi dự định về nước tìm việc ngay.
定員になり次第、締め切らせていただきます。
Ngay sau khi đủ số lượng người quy định, chúng tôi xin phép được dừng tiếp nhận đơn.
会場の準備ができ次第、ご案内いたします。もうしばらくお待ちください。
Ngay sau khi chuẩn bị xong hội trường, chúng tôi sẽ hướng dẫn quý khách. Mong quý khách vui lòng chờ đợi thêm chút nữa ạ.
Point 4N2_L3_G4
4. ～て以来 / ～てこのかた (Kể từ sau khi...)
Cấu trúc mẫu câu
Vて + 以来
Vて + このかた
Vて + このかた
Ý nghĩa: Kể từ sau khi (1) diễn ra thì trạng thái (2) kéo dài đến tận hiện tại.
✓ このかた mang sắc thái trang trọng hơn 以来.
✓ Việc (1) thường là việc đã xảy ra trong quá khứ và trở thành mốc thời gian.
✓ Không dùng để nói về tương lai.
Ví dụ minh họa (7)
先週外食をして以来、おなかの調子が悪いんです。
Kể từ lần đi ăn ở ngoài vào tuần trước, bụng tôi cứ có vấn đề (khó chịu) suốt.
彼とは5年前のクラス会で会って以来、一度も連絡を取っていない。
Tôi đã không liên lạc với anh ấy một lần nào kể từ lần họp lớp 5 năm trước.
1年前にけがをして以来、体の調子がどうも良くない。
Từ sau khi bị thương 1 năm trước, tình trạng cơ thể tôi lúc nào cũng khá là tệ.
あの山の写真を見て以来、いつかは登ってみたいとずっと思い続けてきた。
Kể từ khi ngắm nhìn bức ảnh của ngọn núi đó, lúc nào tôi cũng ao ước sẽ có ngày tôi được chinh phục nó.
子供が生まれて以来、外で酒を飲んでいない。
Từ khi sinh con ra, tôi không ra ngoài uống rượu bia nữa.
日本から帰国してこのかた、毎日日本のことを思い出している。
Sau khi từ Nhật trở về đến nay, ngày nào tôi cũng nhớ về nước Nhật.
母がいなくなってこのかた、母のことを考えない日はない。
Từ sau khi mẹ mất đến giờ, không có ngày nào là tôi không nghĩ về mẹ.
Point 5N2_L3_G5
5. ～てからでないと / ～てからでなければ
Cấu trúc mẫu câu
Vて + からでないと / からでなければ
Ý nghĩa: Nếu V1 chưa được thực hiện thì V2 không thể xảy ra hoặc không thể làm được.
✓ V2 chỉ có thể xảy ra sau khi điều kiện V1 đã được thỏa mãn.
✓ Vế sau luôn là dạng phủ định hoặc mang hàm ý phủ định như “không thể”, “khó”, “vô lý”...
Ví dụ minh họa (7)
十分に勉強をしてからでないと、この試験に合格することは難しい。
Nếu không học hành đầy đủ, thì sẽ rất khó để đậu kỳ thi này.
この果物は赤くなってからでないと、酸っぱくて食べられません。
Quả này nếu chưa chuyển sang màu đỏ thì nó rất chua và không thể ăn được.
もっと情報を集めてからでないと、その話が本当かどうか判断できない。
Nếu chưa thu thập thêm thông tin, tôi không thể phán đoán được câu chuyện đó có thật hay không.
この仕事が終わってからでないと、帰れないんです。
Nếu không kết thúc (làm xong) công việc này thì không thể về nhà được.
この電車は車内の清掃が済んでからでないと、ご乗車になれません。
Chuyến tàu điện này, nếu chưa dọn dẹp xong bên trong thì hành khách không thể lên xe được.
退院したばかりなんですから、十分に体力がついてからでなければ、運動は無理ですよ。
Do anh vừa mới xuất viện nên nếu cơ thể chưa bình phục đủ thể lực thì việc vận động là quá sức đấy (không được đâu).
何事であれ実践してからでなければ、ことの是非は分からない。
Bất cứ chuyện gì, nếu chưa thực tiễn bắt tay vào làm thì sẽ không thể biết được nó đúng hay sai.
